Aardverschuivingen, winst voor lokale partijen en nek-aan-nek-races: zo werd er gestemd in de regio
In dit artikel:
Lokaal stemmen domineert: in dertien gemeenten in de regio werd een lokale partij de grootste, waaronder Lisse, Midden‑Delfland, Kaag en Braassem, Nieuwkoop, Krimpenerwaard, Alphen aan den Rijn, Westland, Pijnacker‑Nootdorp, Hillegom, Noordwijk, Katwijk, Waddinxveen en Den Haag. De uitslagen laten veel verschuivingen zien, met in sommige plaatsen nieuwe partijen die stevig binnenkomen en in andere oude zwaargewichten die terrein verliezen.
Den Haag kende de grootste verandering: Hart voor Den Haag groeide van 9 naar 16 zetels, terwijl de VVD meer dan de helft van haar zetels verloor (van 7 naar 3). De Haagse Stadspartij en PVV ontbreken straks in de raad; Volt maakt als nieuwkomer 1 zetel waar. Ook in Zuidplas veranderde het politieke landschap ingrijpend: Platform Zuidplas debuteert met 5 zetels, Forum voor Democratie gaat van 0 naar 4 en de SP verdwijnt. De overwinning van ChristenUnie‑SGP ten opzichte van de VVD was bijzonder nipt—slechts zeven stemmen verschil.
In Kaag en Braassem viel het beeld sterk uiteen: PRO Kaag en Braassem, in 2022 nog de grootste, verloor vier zetels en heeft nu drie; nieuwe kracht Kern 11 verwierf 5 zetels en Samen Kaag en Braassem werd met eveneens 5 zetels de grootste—maar slechts 31 stemmen scheidden de twee lijsttrekkers. Westland levert Westland Verstandig twee zetels in maar blijft grootste met 9 zetels; LPF Westland daalt van 5 naar 3 zetels en 50PLUS komt nieuw met 1 zetel in de raad.
In Alphen aan den Rijn blijft Nieuw Elan aan kop (8 zetels). GroenLinks‑PvdA verliest daar en in meerdere steden zetels; in Alphen daalt die combinatie van 8 naar 5 zetels. Twee nieuwe partijen in Alphen—ONS Alphen en Partij voor de Dieren—krijgen elk één zetel. GroenLinks‑PvdA werd ook winnaar in Leiden (12 zetels), Gouda (7) en Delft (9). Leiden zag bovendien Partij Sleutelstad verdubbelen naar 6 zetels en Volt als nieuwkomer toe treden; Gouda verwelkomde JA21 (3) en Leefbaar Gouda (5) als nieuwkomers. Delft krijgt drie nieuwe raadsfracties: PVV, FvD en PvdD (elk 1 zetel).
Overige notities: CDA won in Zoeterwoude en Bodegraven‑Reeuwijk; VVD was grootste in Wassenaar en Leidschendam‑Voorburg; D66 in Teylingen en Oegstgeest. PVV beleefde in de regio één grote winstpost: in Zoetermeer groeide het van 2 naar 6 zetels; 50PLUS haalde daar ook een zetel. Forum voor Democratie deed in veel gemeenten voor het eerst mee en pakte meteen zetels in onder andere Krimpenerwaard, Alphen, Voorschoten, Westland, Pijnacker‑Nootdorp, Teylingen, Noordwijk, Leiden, Wassenaar, Delft, Zuidplas en Rijswijk.
Opkomst en context: behalve in Zoetermeer was de opkomst in alle onderzochte gemeenten hoger dan in 2022 en doorgaans boven de 50% (laagste percentages in Rijswijk 49,3%, Den Haag 46,4% en Zoetermeer 46,9%). Zuid‑Holland scoorde overall 51,1% (was 48,7% in 2022); landelijk 54,1% (51,0% in 2022). De uitslagen onderstrepen een lokale focus van kiezers en zullen leiden tot nieuwe coalitieonderhandelingen in veel gemeenten.