Beslissing rondom warmtebron leidt tot verhitte discussie: 'Aandeelhouders dansen, wij zijn boos'

In dit artikel:

Onder Leiden Noord, bij de rioolwaterzuivering, zit een flinke bron van restwarmte uit douches, wasmachines en keukens. Die aquathermie kan huizen verwarmen en geldt als een duurzaam alternatief voor aardgas. De gemeente Leiden heeft na een onderzoek voorkeur uitgesproken voor energiebedrijf Vattenfall als ontwikkelaar van die ondergrondse warmte, omdat dat volgens het onderzoek het meeste oplevert qua duurzaamheid, CO2‑reductie en betaalbaarheid. Wethouder Prescillia van Noort zegt dat er meerdere gegadigden waren, maar dat de bron maar één keer kan worden uitgegeven.

Die keuze stuit op felle weerstand in de Merenwijk. Bewonerscoöperatie Nieuwe Energie Merenwijk (NEM), geleid door Cent van Vliet, voelt zich overvallen: na anderhalf jaar samenwerking met de gemeente onder de voormalige wethouder Yvonne van Delft werd volgens hen gewerkt aan een lokaal warmtesysteem. Van Vliet zegt: "Wij waren zeer onaangenaam verrast" door de plotselinge voorkeur voor Vattenfall. De coöperatie wil de warmte lokaal benutten en pleit voor kleinschalige, woninggerichte oplossingen zoals waterwarmtepompen.

De kern van het conflict is wie profiteert van de warmte en hoe groot systemen moeten zijn. Bewoners waarschuwen dat afstaan van lokale warmte kan leiden tot extra transport, warmteverlies en netcongestie — overbelasting van het elektriciteitsnet waardoor projecten vastlopen. Ze uiten ook zorgen over commerciële grootschalige warmtenetten en de vraag wie uiteindelijk de kosten draagt.

Formeel moet het Hoogheemraadschap besluiten wie de bron mag ontwikkelen, maar het standpunt van de gemeente vergroot de kans voor Vattenfall. Bewoners vragen om opnieuw onderzoek of uitstel van een jaar en hebben een gesprek aangevraagd met het college; ze willen ook het Hoogheemraadschap en politieke partijen betrekken. De discussie over "van wie is de warmte onder Leiden?" is daarmee voorlopig niet opgelost.