Bunker uit oorlog bungelt metershoog in de lucht voor verhuizing: 'Dit is wel een hoogtepunt'
In dit artikel:
"Het is vandaag letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt", zegt Jeroen Trimbos van het Atlantikwall Museum, terwijl bewoners, museummedewerkers en nieuwsgierige voorbijgangers vrijdagmiddag in Scheveningen toekijken hoe een kleine, maar zware Nederlandse bunker uit 1939 met een enorme kraan van het strand naar de Noordboulevard wordt verplaatst.
Het betrof een S3-kazemat, een eenpersoonsbunker die kort voor de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd. Omdat de Duitsers bij bezetting een eigen Atlantikwall-systeem invoerden, werd deze bunkerlokatie nauwelijks door Nederlandse of Duitse strijdkrachten gebruikt. Wel speelde het stenen hokje een belangrijke rol voor Engelandvaarders en leden van het verzet: vanaf het strand werden mensen, radiotoestellen en andere goederen richting Engeland gesmokkeld. Bekende verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema (de Soldaat van Oranje) komt in die context vaak terug in verhalen en ook in de musical wordt een vergelijkbare scène bij een bunker afgebeeld. In 1942 schuilden verzetsmensen bij de bunker maar werden door een Duitse patrouille ontdekt; dat eindigde tragisch.
De operatie zelf vergde maanden voorbereiding. Aannemer Dirk‑Jan van den Boogaard legt uit dat het bouwwerk zo’n 123 ton weegt en dat men onder meer een geschikte kraan moest vinden en het talud moest egaliseren — een kraan mag immers niet op een helling staan. De bunkerverplaatsing was noodzakelijk omdat kustversterkingswerkzaamheden de originele locatie zouden vernietigen. Dankzij inzet van het Atlantikwall Museum en Museum Engelandvaarders, langdurige overleggen, vergunningen en rekening houden met Natura 2000‑regels is vernietiging voorkomen; de bunker heeft zes jaar op De Pier-werf gestaan voordat een definitieve plek op de boulevard werd gevonden.
De verplaatsing trok ondanks wind en motregen veel bekijks. Voor Trimbos markeert de herplaatsing het einde van een moeizaam traject en het begin van een nieuwe bestemming: de bunker krijgt een monumentale rol als herinnering aan de Engelandvaarders en het verzet.