Dick Schoof vertrekt als premier, wat zeggen Zoetermeerders over hun stadsgenoot?
In dit artikel:
Na ruim anderhalf jaar neemt Dick Schoof maandag officieel afscheid als minister-president. De Zoetermeerder, die op 2 juli 2024 als partijloze premier werd geïnstalleerd, sluit een turbulente periode af waarin hij een ongewone coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB moest bijeenhouden — een opdracht die uiteindelijk te zwaar bleek. In zijn woonplaats reageren stadsgenoten met trots maar ook met begrip voor de last die het ambt met zich meebracht: velen hebben hem nooit in het Stadshart getroffen, maar vinden het bijzonder dat een medeburger Nederland leidde.
Schoof zelf gaf zichzelf in een afscheidsinterview een ruime voldoende — naar eigen zeggen ergens "tussen de zes en de zeven" — en benadrukte dat zijn kabinet wel degelijk stappen heeft gezet, vooral op het terrein van asiel en veiligheid. Zijn streven om via het hoofdlijnenakkoord grip op asiel te krijgen leverde wetsvoorstellen op en een lange politieke strijd, maar veel plannen konden niet voltooid worden; vooral de asielwetten haalden de Eerste Kamer niet. De coalitiekrachten wankelden: de PVV stapte na elf maanden uit, twee maanden later volgde NSC, wat Schoof als bewijs ziet dat het kabinet geen onbetwist succes was.
Persoonlijk was het premierschap zwaar: de constante openbare aandacht en de scherpe kritiek hadden impact op hem en zijn naasten. Schoof vertelt dat vooral zijn vriendin en dochters het moeilijk hadden, omdat zij niet de premier zien maar partner en vader. Hij erkent dat vrienden en familie kritisch waren over zijn rol in een kabinet met de PVV, maar zegt dat hij zich liet leiden door het akkoord en het politieke resultaat dat partijen hadden afgesproken. De uitnodiging van Geert Wilders om premier te worden kwam voor hem als een verrassing; ook oud-premier Mark Rutte relativeerde het ambt destijds. Ondanks die waarschuwingen nam Schoof de functie niet lichtvaardig aan.
Tijdens het interview wordt duidelijk dat Schoof het gevoel heeft veel te hebben betekend, al bleef het werk onaf: "We hebben veel in de steigers gezet, maar niets kunnen afmaken", zo reflecteert hij. Hij zegt twee keer te hebben gedreigd met stoppen als er geen oplossing kwam, maar daadwerkelijk opstappen was nooit zijn keuze. Schoof bedankt het land voor steun en kritiek en wenst zijn opvolger Rob Jetten — die maandag door koning Willem-Alexander wordt beëdigd — veel succes. Met de beëdiging van Jetten en de eedaflegging van de beoogde ministers en staatssecretarissen van D66, VVD en CDA begint het nieuwe kabinet-Jetten formeel aan zijn missie.