Dick Schoof zwaait na anderhalf jaar af als premier, hoe heeft hij het gedaan?
In dit artikel:
Na ruim anderhalf jaar neemt Dick Schoof maandag afscheid als minister‑president. De 68‑jarige Zoetermeerder, partijloos aangetreden op 2 juli 2024 om een coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB bij elkaar te houden, verlaat het premierschap nu wanneer zijn opvolger Rob Jetten door koning Willem‑Alexander wordt beëdigd en kabinet‑Jetten formeel van start gaat.
In Zoetermeer reageerden stadsgenoten met gemengde gevoelens: trots dat iemand uit hun stad premier was, maar ook het besef dat hij weinig zichtbaar was in de eigen buurt. Meerdere inwoners zeiden hem nooit persoonlijk te hebben ontmoet, maar waardeerden dat hij zijn best deed in een moeilijke positie. Sommigen vonden hem eerder een rustige, enigszins anonieme figuur dan een opvallende leider.
Schoof geeft zichzelf een ruime voldoende voor zijn premierschap — ongeveer een zes tot zeven — en benadrukt dat zijn kabinet wel degelijk belangrijke zaken in gang heeft gezet, met name op asiel- en veiligheidsgebied. De realiteit was echter weerbarstig: na elf maanden stapte de PVV uit de coalitie en twee maanden later volgde NSC, wat hij als bewijs noemt dat het kabinet niet als duidelijk succes gezien kan worden. Veel voorgestelde wetten en maatregelen raakten in behandeling of kwamen niet door de Eerste Kamer, aldus Schoof.
Persoonlijk heeft het ambt diepe indruk op hem gemaakt. Tijdens zijn afscheidsinterview raakte hij zichtbaar geëmotioneerd bij beelden van gebeurtenissen uit zijn premierschap. Hij erkent dat kritiek en controverse hem raakten en dat het voor zijn directe omgeving — zijn vriendin en dochters — soms nog zwaarder was. Sommige vrienden en familie waren kritisch vanwege de samenwerking met de PVV, maar hij verloor volgens eigen zeggen geen vrienden en bleef overtuigd dat hij het moest doen: hij baseerde zijn keuze vooral op het hoofdlijnenakkoord en het feit dat de PVV de grootste partij was.
Schoof zegt het ambt niet lichtzinnig te hebben aanvaard; hij kende de zwaarte ervan uit zijn lange ambtelijke loopbaan en realiseerde zich dat de praktijk zwaarder uitpakte dan verwacht. Stoppen heeft hij nooit daadwerkelijk overwogen, al was er tweemaal een moment van dreigend ongenoegen. Hij hield daarbij vast aan een eerdere belofte om zijn gezin niet uit het oog te verliezen en krijgt volgens hem van zijn dochters en vriendin de bevestiging dat dat gelukt is.
In zijn slotwoorden bedankte Schoof het land voor steun en kritiek en wenste hij Rob Jetten en het nieuwe kabinet succes, benadrukkend dat het succes van de opvolging ook het succes van Nederland is. Maandagochtend legt Jetten de eed af en volgt de beëdiging van de overige ministers en staatssecretarissen van D66, VVD en CDA, waarmee een nieuw kabinet aan de slag gaat.