Energienetwerk raakt helemaal vol, Liander stuurt brandbrief aan gemeenten
In dit artikel:
Netbeheerder Liander waarschuwt in een brandbrief dat het elektriciteitsnet in het noordelijke deel van Zuid‑Holland tegen zijn grenzen aanloopt. De oproep is gericht aan gemeenten in de Duin‑ en Bollenstreek en de regio’s Leiden en Alphen aan den Rijn: door de snelle komst van zonnepanelen, laadpalen, warmtepompen, nieuwe woningbouw en groeiende bedrijvigheid stijgt de vraag naar stroom sneller dan het netwerk kan meeontwikkelen.
Regiomanager Wienand van Dijk erkent het dilemma: "Het gaat aan de ene kant best goed met de verduurzaming", maar het netwerk kampt met onvoldoende capaciteit om al die elektriciteit te verplaatsen. Liander ziet noodzaak om op circa dertig locaties elektriciteitsstations uit te breiden of te verplaatsen; elk station neemt ongeveer 3.000 m² in beslag (ongeveer een half voetbalveld). In een regio met weinig beschikbare grond botst die behoefte vaak met ruimte voor woningbouw en andere functies.
Liander vraagt gemeenten prioriteit te geven aan locaties voor transformatie‑ en elektriciteitsstations en stelt voor per gemeente één coördinerend 'energiewethouder' aan te wijzen. Volgens de netbeheerder helpt één aanspreekpunt versnelling en betere afstemming tussen ondergrondse kabelwerken, bovengrondse inpassing en ruimtelijke ordening.
Ook pleit Liander voor integratie van energiebehoefte in ruimtelijke plannen en voor gedragsverandering: de grootste druk op het net zit tussen 17.00 en 21.00 uur, en verplaatsing van verbruik naar daluren of inzet van slimme laadsystemen en lokale opslag kan verlichting geven. Daarnaast wordt gewezen op alternatieven zoals warmtenetten.
Een bijkomend knelpunt is de lange doorlooptijd van nieuwe projecten: van planning tot oplevering van een elektriciteitsstation duurt het gemiddeld zo’n zeven jaar. Technische eisen (zoals nabijheid van bestaand netwerk), grondverwerving en inspraakprocedures vertragen de aanleg. Totdat dat sneller kan, blijft het moeilijk om adequaat te reageren op de snel stijgende vraag.
De capaciteitskrapte heeft al concrete gevolgen: honderden bedrijven staan op een wachtlijst voor aansluiting of capaciteitsuitbreiding, met economische consequenties. Vanaf 1 juli kan ook voor particulieren een wachtlijst worden gehanteerd als lokaal de capaciteit ontoereikend is. Liander dringt daarom aan op intensievere samenwerking met gemeenten om zowel fysieke ruimte als procedurele tempo vrij te maken.
Kortom: zonder ruimtelijke keuzes, bestuurlijke coördinatie en maatregelen om vraag te verschuiven of alternatieven te gebruiken, riskeert de regio tegen beperkingen aan te lopen die de energietransitie en lokale economie remmen.