Frits Wester over onthulling grote primeur rond Máxima: 'Beatrix was woedend'
In dit artikel:
Op 29 maart 2001 viel in Den Haag en bij RTL Nieuws een klein dénouement dat grote gevolgen kreeg: de verloving van kroonprins Willem-Alexander met de Argentijnse Máxima Zorreguieta werd een dag eerder uitgelekt en door RTL bekendgemaakt, tot ergernis van de Rijksvoorlichtingsdienst én koningin Beatrix. Parlementair verslaggever Frits Wester speelde de hoofdrol bij die scoop. Na vage tips en een reeks onbeantwoorde telefoontjes kreeg hij steeds sterker het gevoel dat er iets stond te gebeuren. Hij waarschuwde zijn redacties met een korte, alerte e-mail en overtuigde zich op de gangen van de Tweede Kamer met een testgesprek dat de verloving daadwerkelijk gepland was. Diezelfde avond bracht hij het nieuws in het Half Acht Nieuws; het NOS-Journaal moest kijkers doorverwijzen naar concurrent RTL.
De onthulling kwam in een land dat in die maartdagen met zwaardere problematiek zat — het MKZ‑virus trof de veestapel hard en spoorproblemen maakten het openbaar vervoer chaotisch — maar de koninklijke aankondiging zorgde voor een collectief moment van opluchting en belangstelling. De Rijksvoorlichtingsdienst reageerde fel: directeur Eef Brouwers belde RTL en waarschuwde Wester publiekelijk om het niet te doen; koningin Beatrix was woedend over de lekken.
De volgende dag werd de verloving formeel bekendgemaakt vanuit Paleis Noordeinde, waarbij Beatrix het nieuws in een televisietoespraak aankondigde. Journalisten waren opgesloten in de persruimtes van het paleis en zagen op schermen hoe de mededeling uitging. De pers vond aanvankelijk veel kritische vragen voor Máxima, vooral vanwege het bewogen verleden van haar vader Jorge Zorreguieta, die onder het Videla-regime in Argentinië had gefunctioneerd. Máxima nam echter meteen afstand van dat regime en toonde zich op haar debuut voor de Nederlandse media zelfverzekerd en charmant — zij scoorde meteen bij het publiek met het nu fameuze, ogenschijnlijk ingestudeerde zinnetje "Hij was een beetje dom", waarmee ze veel Nederlanders wist te winnen.
De publieke ontvangst buiten het paleis was ongekend: honderden mensen verzamelden zich bij Noordeinde, boden bloemen en cadeaus, en omarmden het nieuwe paar. Koninklijkhuisdeskundige Justine Marcella en andere aanwezigen spraken van een onmiddellijke klik tussen Máxima en het Nederlandse publiek — het zogenaamde "Máxima‑virus" waarmee haar aantrekkingskracht sindsdien vaak werd beschreven. Haar souplesse tijdens dat persmoment dempte bovendien veel van de aanvankelijke kritiek op haar familieachtergrond; haar vader nam later publiekelijk afstand van excessen uit die jaren, maar was niet welkom bij het huwelijk op 2 februari 2002.
De affaire markeert twee blijvende punten: het krachtig optreden van een Nederlandse journalist die met gevoel voor timing en bronnenwerk een primeur brak, en het ontstaan van Máxima’s populaire imago in Nederland. Waar nationale problemen in maart 2001 somber stemden, leverde het koninklijke nieuws aanleiding voor enthousiasme en voor een blijvende verandering in de relatie tussen het publiek en het toekomstige koningspaar.