Gratis laptop voor arme mensen: 'Maar wel eerst cursus volgen'
In dit artikel:
In Den Haag krijgen de komende maanden tientallen huishoudens met weinig geld gratis laptops, gekoppeld aan korte cursussen digitale vaardigheden. Het initiatief is een samenwerking tussen lokale organisaties zoals Quiet Den Haag en Leerzelfonline, met financiële steun van onder meer het SIDN-fonds en de gemeente. Doel is mensen die door lage inkomens, beperkte taalvaardigheid, gezondheidsproblemen of sociale isolementen moeilijk toegang hebben tot de digitale samenleving, te helpen.
Recent vond in Transvaal een diplomauitreiking plaats na een cursusreeks van zes lessen. Deelnemers variëren van gepensioneerden tot nieuwere Nederlandse inwoners; voorbeelden uit de groep zijn Abdelkarim (68, veertig jaar in Nederland) en Joke (75), die beide blij zijn met de kans om thuis verder te oefenen en zelfstandiger te worden online. Docent Boris Wagenaar begeleidt vooral mensen die bang of onzeker zijn rond computers en leert ze basishandelingen zodat ze bijvoorbeeld mailen, internetten en veilig gebruik kunnen maken van diensten.
Het project bestaat uit twee pijlers: praktische lessen en een overzichtswebsite (eenvoudigopinternet.nl) waar instructies in eenvoudige taal gebundeld worden, zodat uiteenlopende uitleg over zaken als DigiD makkelijker te vinden is. De laptops zijn refurbished: bedrijven schonken apparaten die door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn opgeknapt, waardoor het initiatief zowel milieuvoordelen als werkgelegenheid biedt.
De aanleiding is urgent: volgens recente cijfers leefden in 2023 zo’n 41.000 mensen in Den Haag in armoede, en door hogere energierekeningen, inflatie en corona is de problematiek verergerd. Armoede kent verschillende oorzaken — baanverlies, scheiding met een hoge hypotheek, schulden — en veel mensen schamen zich, waardoor ze minder snel steun zoeken. Daarnaast groeit het risico van digitale uitsluiting: steeds meer overheids- en maatschappelijke diensten zijn alleen online beschikbaar, wat kwetsbare groepen verder kan isoleren.
Er is ook kritiek vanuit sociale media dat sommige mensen ‘‘alles gratis krijgen’’. De betrokkenen antwoorden dat vangnetten onvoldoende aansluiten op ieders situatie en dat mensen met gezondheidsproblemen of een beperkte arbeidsmarktpositie vaak niet in staat zijn zelf te voorzien. Docenten en projectleiders benadrukken dat de combinatie van een eigen apparaat, gerichte coaching en taalaanbod mensen helpt om werk te zoeken, contact met familie te onderhouden en minder afhankelijk te zijn van anderen.
De gemeente zegt tevreden te zijn over de samenwerking, maar laat uitbreiding afhangen van beschikbare middelen en resultaten. Projectleiders pleiten ervoor dit soort initiatieven breder uit te rollen om de digitale kloof structureel te verkleinen.