Harde keuze in formatie: VVD afgerekend om interne onrust, Pro beloond voor 'constructieve' houding
In dit artikel:
In Alphen aan den Rijn blijft de VVD voorlopig buiten het nieuwe college omdat de partij het afgelopen jaar betrokken was bij meerdere gevoelige affaires die het vertrouwen bij andere partijen hebben aangetast. De langdurige coalitie van Nieuw Elan, CDA en D66 bestaat al ruim twaalf jaar; vier jaar geleden schoof de VVD nog aan, maar stapte vorige periode op 1 april uit het college. Die breuk leidde tot een reeks tumultueuze gebeurtenissen: VVD-wethouder Anouk Noordermeer stapte op en deed aangifte van aanranding tegen voormalig CDA-wethouder Relus Breeuwsma, keerde terug als raadslid, en binnen de VVD splitsten twee raadsleden zich af waardoor er tijdelijk twee VVD-fracties ontstonden. Het afdelingsbestuur besloot later dat zittende raadsleden niet meer konden terugkeren, maar de nasleep van de onrust bleef doorklinken in de lokale politiek.
Nieuw Elan-fractievoorzitter Frans Langerak noemt de periode kostbaar en schadelijk voor het stadsbestuur: samenwerken met de VVD zou “miljoenen euro’s” hebben gekost en veel narigheid hebben opgeleverd, mede door grote problemen in de jeugdzorg tijdens de vorige collegeperiode. Ook de lopende aangifte van aanranding zorgt volgens hem voor oud zeer binnen de coalitie. Daarmee rechtvaardigen de huidige coalitiepartners hun keuze om de VVD niet uit te nodigen voor de formatie.
Opvallend is dat Pro (het voormalige GroenLinks-PvdA) wél aanschuift bij de onderhandelingen, ondanks een tegenvallende verkiezingsuitslag. Pro eindigde als derde partij en krijgt volgens Nieuw Elan de kans mee te denken over het nieuwe college; Pro-fractievoorzitter José Huls zegt constructief te willen meewerken en de stemmen van ongeveer zesduizend kiezers te willen vertegenwoordigen. VVD-fractieleider Peter van Waaij is teleurgesteld over de uitsluiting, maar begrijpt deels de samenwerking tussen de andere partijen en Pro. Hij wijst erop dat de VVD landelijk bekendstaat als ervaren bestuurderspartij, ook al is dat in Alphen niet altijd zichtbaar geweest.
De formatiegesprekken worden geleid door Nieuw Elan, die met acht zetels de grootste partij is; mogelijke coalitiepartners zijn CDA (zeven zetels), Pro (vijf) en D66 (vier). Informateur Kees van der Staaij formuleerde prioriteiten voor het nieuwe college: voldoende woningen, betere bereikbaarheid, meer economische aantrekkingskracht, duurzaamheid, gezonde overheidsfinanciën en sociaal beleid. Hij adviseert een akkoord op hoofdlijnen en een evenwichtige, diverse samenstelling van wethouders.
Daarnaast wil Nieuw Elan de zorg en onvrede die stemmen naar Forum voor Democratie hebben gebracht serieus meenemen; FvD boekte winst en kreeg er drie zetels bij. Een samenwerking met FvD is echter uitgesloten omdat D66 daar niet mee wil samenwerken en omdat FvD vaak tegen de meerderheid stemt. Langerak en Huls erkennen ideologische verschillen tussen Nieuw Elan en Pro, maar leggen de nadruk op vertrouwen en bereidheid tot gesprek.
De gemeenteraad bespreekt het advies van de informateur donderdagavond om 20.00 uur in de raadzaal van het gemeentehuis.