'Herstel van een historische vergissing', theater wil niet langer de hand ophouden

woensdag, 11 februari 2026 (11:03) - Omroep West

In dit artikel:

Theater Castellum in Alphen aan den Rijn is officieel omgevormd tot een stichting, waardoor het niet langer volledig in gemeentelijk bezit is en meer zelfstandig kan opereren. De organisatorische wijziging moet het theater minder afhankelijk maken van directe gemeentelijke subsidies en ruimte geven om externe fondsen en sponsoring aan te trekken — een nodig antwoord op stijgende kosten en aangekondigde bezuinigingen op cultuur door de gemeente.

Vertrekkend directeur Marcel ’t Sas, die het theater 5,5 jaar leidde, zegt dat bezoekers weinig van de verandering merken, maar dat de bestuurlijke structuur wél verandert: een raad van toezicht krijgt nu de regie. Hij noemt de stap een herstel van een eerdere beleidskeuze die theaters onterecht als pure kostenpost plaatste. ’t Sas wijst er ook op dat Castellum de afgelopen drie jaar met overschotten heeft afgesloten en bedragen netjes heeft terugbetaald aan de gemeente, waarmee hij wil nuanceren dat het theater niet louter een “bodemloze put” is.

Die negatieve reputatie is echter hardnekkig. In het verleden zijn miljoenen gemeenschapsgeld in Castellum gestoken, met als dieptepunt een grootschalige brandveiligheidsverbetering van 3,6 miljoen euro. De nieuwe stichting hoopt het imago te kantelen door meer aandacht te vestigen op de opbrengsten van het theater: culturele, maatschappelijke en sociale waarde die volgens ’t Sas substantieel zijn.

De gemeentelijke cultuurwethouder Judith Bokhove benadrukt dat de afsplitsing geen bezuinigingsactie is, maar bedoeld om het theater meer autonomie te geven en een breder publiek te bereiken. Als stichting kan Castellum nu ook eigen vermogen opbouwen om tegenvallers op te vangen, in plaats van telkens bij de gemeenteraad aan te kloppen. Tegelijk blijft subsidieaanvraag bij de gemeente mogelijk zolang die past binnen de gemeentelijke cultuurvisie; Bokhove verwacht daar positief over te kunnen beslissen omdat Castellum uniek is in locatie en profiel.

In april draagt ’t Sas het directeurschap over aan Ariane Kop, een ervaren theaterbestuurder die zich wil richten op verdere uitbouw van wat volgens hem een belangrijke plek voor met name dans in het Groene Hart kan worden. Kortere termijn: op woensdagavond vindt in Castellum een lokaal kunst- en cultuurdebat plaats (aanvang 19.30 uur), bedoeld als startsein voor de campagne richting de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart; de bijeenkomst is gratis toegankelijk.