Hugo de Groot zat gevangen in Den Haag: vijf verrassende feiten die bijna niemand kent

In dit artikel:

Hugo de Groot is vooral bekend door zijn ontsnapping uit Slot Loevestein in een boekenkist, maar zijn leven was sterk verbonden met Den Haag. De in Delft geboren jurist gold als wonderkind: hij studeerde vanaf zijn elfde in Leiden, promoveerde op zijn vijftiende in Frankrijk en begon een jaar later als advocaat in Den Haag. Van 1599 tot 1613 woonde en werkte hij in de stad, onder meer bij de Hofvijver, het Binnenhof en de huidige Spuistraat. Ook hield hij zich bezig met geschiedenis, politiek en poëzie.

Historicus Louis Sicking beschrijft in zijn boek Hugo de Groot in Den Haag de plekken waar De Groot leefde en werkte. Een opvallend verhaal gaat over zijn kapper, die door zijn klantenkring op de hoogte was van de oplopende politieke spanningen. Toen De Groot in augustus 1618 zijn baard liet scheren, waarschuwde de kapper dat hij zijn politieke functie zou verliezen en mogelijk zou worden gearresteerd.

Die voorspelling kwam uit. De Groot koos in de machtsstrijd tussen raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt en prins Maurits de kant van Van Oldenbarnevelt. Op 29 augustus 1618 werd hij gearresteerd. Hij zat vervolgens bijna negen maanden gevangen in een vertrek boven de Rolzaal op het Binnenhof, niet in de Gevangenpoort, waar hij als jurist juist vaak kwam. In mei 1619 kreeg hij levenslange gevangenisstraf en werd hij overgebracht naar Slot Loevestein. In 1621 ontsnapte hij daar in de boekenkist en vluchtte via Antwerpen naar Parijs.

De Groot wordt beschouwd als een grondlegger van het moderne internationale recht. In Mare liberum verdedigde hij de vrije toegang tot de zee; De jure belli ac pacis behandelde het recht van oorlog en vrede. Zijn ideeën dragen bij aan de reputatie van Den Haag als stad van vrede en recht. De bibliotheek van het Vredespaleis bezit de grootste collectie gedrukte werken van De Groot. Een wandeling langs zijn Haagse verblijfplaatsen begint bij zijn standbeeld voor de Hoge Raad en eindigt bij het Vredespaleis.