Huis sluiten na dreiging, drugs of overlast, hoe zit dat?

In dit artikel:

In de Bollenstreek is deze week een woning aan de Egmonderstraat in Noordwijk voor drie maanden gesloten nadat na overlastklachten drugs werd aangetroffen. Zo’n ‘woningsluiting’ gebeurt op last van de burgemeester en komt voor bij uiteenlopende situaties: vondst van drugs of wapens, illegale prostitutie, een beschieting of het aantreffen van een explosief bij een woning. Het bordje op het raam is een zichtbaar signaal van een ingrijpende maatregel die het huisrecht en de privacy van bewoners raakt, en daarom niet lichtvaardig wordt toegepast.

Voordat een pand wordt gesloten krijgt de bewoner meestal eerst een waarschuwing, afhankelijk van de ernst en het lokale beleid. Alleen bij ernstigere of aanhoudende inbreuken kan de burgemeester besluiten tot tijdelijke sluiting. Een bestuursrechter toetst zo’n besluit nauwgezet: er moet sprake zijn van een ernstige verstoring van de openbare orde of van criminele activiteiten rond het pand, en de maatregel moet noodzakelijk en proportioneel zijn; er wordt ook gekeken of er minder ingrijpende alternatieven bestaan.

In acute, levensbedreigende situaties kan de burgemeester zonder voorafgaand hoor- of overleg direct sluiten, bijvoorbeeld na een explosie of schietincident. Dan geldt een korte procedure: bewoners worden telefonisch of aan de deur geïnformeerd en krijgen doorgaans twee à drie uur om persoonlijke spullen mee te nemen. Gemeenteambtenaren, vaak bijgestaan door de politie, begeleiden de ontruiming en sluiten het pand af.

Bewoners moeten in principe zelf voor vervangende huisvesting zorgen. Als een woning onbewoonbaar is, regelt Stichting Salvage vaak opvang voor de eerste 24 uur. De burgemeester heeft echter de plicht om ondersteuning te bieden wanneer inwoners zelf geen oplossing vinden; in uitzonderlijke gevallen zorgt de gemeente voor opvang, bijvoorbeeld bij onvoldoende inkomen of ernstige (psychische) problematiek.

De duur van de sluiting wordt bepaald door de burgemeester aan de hand van wetgeving en jurisprudentie en hangt af van het soort delict, eerdere sluitingen en de dreiging voor bewoners en omgeving. Als de bedreiging afneemt en de rust in de buurt terugkeert, kan de burgemeester de sluiting voortijdig opheffen of de termijn simpelweg laten aflopen. Soms blijven aanvullende maatregelen, zoals cameratoezicht, nog doorlopen om de situatie gefaseerd te normaliseren.

Dit artikel is mede tot stand gekomen met medewerking van de gemeente Hillegom.