Inwoners Gouda krijgen meer politieke invloed, wantrouwen bij partijen aan de zijlijn
In dit artikel:
In Gouda ligt een nieuw experiment klaar: een samenlevingsakkoord waarmee inwoners meer directe invloed moeten krijgen op gemeentelijk beleid. Initiatiefnemer Leefbaar Gouda, onder leiding van fractievoorzitter Linda Verschut, wil een breed gedragen akkoord op hoofdlijnen dat zowel de hele gemeenteraad als signalen uit de samenleving mee laat wegen. Er worden verschillende vormen van inspraak onderzocht: een grote stadbijeenkomst, één-op-één-gesprekken, contactmomenten in buurtcentra en in het Huis van de Stad; de precieze invulling wordt nog uitgewerkt.
Zes andere partijen sloten zich aanvankelijk aan bij het traject: D66, ChristenUnie, SGP, VVD, Gouda Vitaal en Gouda Positief — samen met Leefbaar Gouda goed voor twintig raadszetels. Tijdens de eerste verkenningsgesprekken bleek echter dat enkele kartrekkers al afspraken hadden gemaakt voordat de inhoud was besproken. Met name was afgesproken welke partijen wethouders zouden leveren (ChristenUnie, D66, SGP, VVD en Gouda Positief), iets wat door andere fracties als een vooringenomen opstelling en als bron van uitsluiting werd ervaren. Die manier van werken heeft het onderlinge vertrouwen al bij de start geschaad.
Een avond waarop de hele raad uitleg kreeg over de werkwijze bood ruimte voor vragen en ervaringsdeskundigheid, en niet-deelnemende partijen werd gevraagd deze week te laten weten of zij willen meedenken over de inhoud. Maar meerdere fracties — onder meer Pro, CDA, GBG, SP en Partij voor de Dieren — stuurden een brief waarin ze eerst herstel van de vertrouwensbreuk willen en pleiten voor voorafgaande gesprekken over proces en verwachtingen, voordat ze inhoudelijk instappen. De Partij voor de Dieren benadrukt dat goede samenwerking gebaseerd moet zijn op inhoud, maar dat eerst het vertrouwen hersteld moet worden. JA21 is kritisch maar heeft wel toegezegd te willen deelnemen.
Mede-initiatiefnemer D66-raadslid Evert Bobeldijk bestrijdt dat het proces exclusief is en wijst erop dat partijafspraken over posten bij eerdere periodes ook vroegtijdig bekend waren. Niet-deelnemers zijn inmiddels uitgenodigd voor vervolgoverleg; dat contact wordt door betrokkenen als voorlopig positief omschreven, maar voorwaarden voor deelname blijven onduidelijk.
De inzet van het samenlevingsakkoord is om te breken met traditionele politieke patronen en de burger meer invloed te geven. Het grootste risico is volgens critici echter dat het initiatief alsnog strandt door dezelfde dynamieken: partijen die afhaken en terugvallen in oppositierollen kunnen het hele raadsbrede experiment ondermijnen. De komende weken moeten uitwijzen of de betrokkenen de vertrouwenskloof dichten en het akkoord een serieuze kans van slagen geven, of dat het project al bij de start verzwakt blijft.