'Is dit Nederland?', werkgevers haken af door ellenlange papierwinkel rond asielzoekers

In dit artikel:

Gouda laat zien dat de opvang van asielzoekers ook zonder grote onrust kan verlopen. Bijna vijf jaar geleden besloot de gemeente, tijdens de coronacrisis en de problemen in Ter Apel, verantwoordelijkheid te nemen. In de wijk Korte Akkeren kwam een opvangboot voor bijna tweehonderd alleenstaande mannen. Hoewel omwonenden aanvankelijk bezorgd waren, gingen burgemeester Pieter Verhoeve en de verantwoordelijke wethouder persoonlijk bij hen langs. Door klachten over onder meer afval, fietsen en geluid snel samen met het COA, de politie en de stadsmarinier aan te pakken, groeide het draagvlak.

De boot bleef uiteindelijk anderhalf jaar in de wijk liggen, langer dan gepland. Daarna besloot de gemeenteraad een voormalig kantoorgebouw voor 25 jaar als azc in te richten. Aan de Groningerweg wonen inmiddels ruim vierhonderd mensen. De gemeente vindt dat zij welkom zijn, maar ook actief moeten deelnemen aan de samenleving. Via de Meedoenbalie krijgen bewoners hulp bij het vinden van vrijwilligerswerk, sport, onderwijs en betaald werk.

Volgens betrokkenen draagt die deelname bij aan rust in de opvang. Bewoners wonen er vaak met acht mensen in een woning en delen soms met drie personen een slaapkamer, maar toch zijn er weinig onderlinge problemen. Werk en andere activiteiten helpen bovendien om verveling en trauma’s tegen te gaan. Yasmin, een 43-jarige vrouw uit Gaza, vond via de Meedoenbalie werk bij watermanagementbedrijf Acacia Water. Tijdens de oorlog in Gaza hielp dat haar om met de angst en onzekerheid om te gaan over haar gezin, dat daar nog verbleef.

Tegelijkertijd dreigt de Goudse aanpak vast te lopen door administratieve regels. Werkgevers moeten veel tijd besteden aan het regelen van een burgerservicenummer en werkvergunningen. Toen Yasmin meer uren ging werken, moest haar werkgever opnieuw een vergunning aanvragen. Volgens de Meedoenbalie haken bedrijven daardoor steeds vaker af, terwijl veel bewoners juist graag willen werken.

De gemeente Gouda heeft daarom betrokken instanties opgeroepen de procedures te vereenvoudigen. Asielzoekers zonder verblijfsvergunning kunnen zich na zes maanden inschrijven in de BRP en een BSN krijgen, maar dat gebeurt slechts in gespecialiseerde gemeenten. Door beperkte capaciteit en aanvullende documentatie kunnen inschrijvingen lang duren. Gouda vreest dat juist deze bureaucratie een belangrijk onderdeel van haar succesvolle opvangmodel ondermijnt.