'Kans was één op zes miljoen': uniek dat hele gezin Eddy Boas concentratiekamp overleeft

In dit artikel:

Eddy Boas (86) stond voor het eerst in jaren weer vóór zijn ouderlijk huis aan de Kraijenhoffstraat 39 in Den Haag — de plek waar zijn leven in september 1943 abrupt veranderde. Toen werd hij, drie jaar oud, met zijn gezin opgepakt, via kamp Westerbork naar Bergen-Belsen gedeporteerd en bracht het gezin daar veertien maanden door. Volgens Yad Vashem is het uitzonderlijk: voor zover bekend is dit het enige volledig gezin dat de concentratiekampen overleefde.

In Bergen-Belsen hield de familie zich staande dankzij wederzijdse zorg en vindingrijkheid: zijn vader had werk dat extra voedsel opleverde en zijn moeder ruilde goederen om eten te krijgen. Boas zegt zelf: "We overleefden als familie." Desondanks verloor hij aan moederskant 26 familieleden en aan vaderskant 37; veel persoonlijke herinneringen ontbreken omdat hij zo jong was, maar de gevolgen waren levenslang voelbaar.

Na de bevrijding keerde het gezin naar Den Haag terug, maar trof een bezet huis en nauwelijks steun van politie, overheid of gemeente. De nasleep van oorlog en stress leidde tot de dood van zijn vader in 1948; in 1954 emigreerde het gezin naar Australië op zoek naar een veiliger toekomst. Decennialang hield Boas zijn verhaal stil; pas na de dood van zijn moeder begon hij het op te schrijven. Dat leidde tot het boek I'm not a victim, I am a survivor en de documentaire Reflections of Courage. De film werd recent in Pathé Buitenhof vertoond en Boas sprak op 4 mei tijdens de kinderdodenherdenking in Madurodam.

Boas voerde ook actie voor erkenning van het onrecht dat overlevenden na de oorlog ondervonden. In 2020 bood premier Mark Rutte namens de regering officieel excuses aan. Boas’ publicaties en film dienen als blijvende herinnering: "Ik doe dit voor mijn familie," zegt hij — om hun verhaal niet verloren te laten gaan.