Kapotte verwarming, bedwantsen en gebrek aan privacy: opvang piept en kraakt
In dit artikel:
In Leidschendam-Voorburg zit de noodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne in een oud kantoorpand aan de Vlietweg na vier jaar nog steeds vol: ongeveer 250 mensen wonen er in slechte omstandigheden. Drie Oekraïense vrouwen (namen gefingeerd) vertellen anoniem dat het gebouw vervallen is, dat installaties vaak uitvallen en dat bewoners last hebben van muizen, kakkerlakken en recentelijk ook bedwantsen. Vorige winter viel de verwarming geregeld uit; verstoppingen en lekkages komen regelmatig voor en reparatieonderdelen zijn soms niet op voorraad.
De bezetting en het delen van kamers zorgen voor spanningen en psychische belasting. Bewoners worden intern verplaatst om meer ruimte te creëren, soms zonder overleg over met wie ze een kamer moeten delen. Een 55-jarige vrouw met medische problemen kreeg aanvankelijk tóch een kamergenoot ondanks een doktersadvies en ontwikkelde een paniekaanval; na een klacht kreeg zij later een eenpersoonskamer. Anderen klagen over gebrek aan privacy, overlast door partneractiviteiten en het ontbreken van persoonlijke ruimte, wat hun dagelijks leven en werkritme belemmert.
De gemeente zegt dat verplaatsingen soms nodig zijn omdat andere bewoners klagen en omdat er dagelijks nieuwe Oekraïense vluchtelingen binnenkomen — ook doordat gastgezinnen na vier jaar opvang stoppen. Gemeenten mogen volgens de gemeente geen mensen weigeren; daarom wordt solidariteit en kamer-delen aangemoedigd om opvangcapaciteit te behouden. Wethouder Bianca Bremer erkende problemen met de staat van het pand en stelde in februari dat sommige onderdelen niet direct te vervangen zijn. Politici van SP en PvdA roepen op tot humanere opvang en stelden dat de huidige situatie onwaardig is na de warme ontvangst in 2022.
Communicatie en taal zijn een bijkomend knelpunt: waarschuwingen over muizen en bedwantsen verschenen soms alleen in het Nederlands, terwijl bewoners Engels- of Oekraïenssprekende medewerkers missen. De vrouwen pleiten voor een vaste Oekraïenssprekende contactpersoon op locatie die kan helpen bij werk, afspraken en uitleg over regels. De gemeente zegt dat er wel af en toe Oekraïenssprekenden langskomen en dat er al drie jaar gratis Nederlandse les wordt aangeboden op de locatie.
Op de lange termijn is er zicht op verandering: in maart volgend jaar start de bouw van bijna duizend nieuwe woningen in Leidschendam-Zuid en moet het kantoorpand uiteindelijk gesloopt worden, al blijft het volgens de gemeente in elk geval beschikbaar tot en met 2027. Tegelijk loopt de Europese opvangregeling voor Oekraïners in maart volgend jaar af, waardoor onduidelijk is wat dat precies voor de bewoners betekent; de wethouder benadrukt dat mensen niet op straat gezet zullen worden, maar ook dat leegstaande kantoren schaars zijn.
De bewoners benadrukken hun dankbaarheid voor de veiligheid en hulp in Nederland, maar willen verbeteringen: meer betrokkenheid bij verhuizingen, betere communicatie in hun eigen taal en betere hygiëne en onderhoud in het gebouw, niet alleen voor henzelf maar ook voor de volgende groep die nog kan komen.