'Kogel door dat voorhoofd', straffen voor bedreigers van politici

In dit artikel:

In Den Haag zijn deze week vier personen veroordeeld voor bedreigingen aan landelijke politici. De rechter noemde de opmerkingen “agressief en naar” en legde verschillende straffen op: taakstraffen en voorwaardelijke gevangenisstraffen. Het Openbaar Ministerie benadrukte dat politici vrijelijk hun werk moeten kunnen doen; bedreigingen ondermijnen het politieke debat en worden daarom zwaarder bestraft.

De zaken werden behandeld door het Team Bedreigde Politici van de politie-eenheid Den Haag, dat jaarlijks honderden meldingen van bedreiging uit de landelijke politiek beoordeelt en onderzoekt. In 2025 kwamen 356 strafbare meldingen binnen; dat aantal ligt de laatste jaren redelijk stabiel, nadat de coronaperiode een piek bracht. Bij online bedreigingen ontstaan vaak problemen als de dader in het buitenland zit: zonder rechtsverbindingsrelatie kan vervolging niet altijd doorgaan, waardoor vorig jaar meer dan tweehonderd meldingen niet verder zijn behandeld. Voor minder zware zaken bestaat bovendien de mogelijkheid van een OM-hoorgesprek en schikking (tot maximaal 180 uur taakstraf).

Kort de vier behandelde zaken:
- Een 61-jarige Belg plaatste in 2023 op X een boodschap over het kaalscheren van Sjoerd Sjoerdsma, toen beoogd D66-minister, en voegde een gewelddadig filmfragment toe. De man, die als docent werkt en op de zitting afwezig was, ontkende kennis van de tweet en kreeg een week voorwaardelijke gevangenisstraf. De rechter vond vooral het toevoegen van het videofragment verontrustend.
- Een 50-jarige man uit Delft met ongeveer 42.000 volgers op Instagram werd bij verstek veroordeeld voor een reactie op een filmpje van D66-Kamerlid Jan Paternotte waarin onder meer om een kogel in het hoofd werd gevraagd. Uit zijn dossier blijkt dat hij herhaaldelijk grove uitspraken over Paternotte plaatste; de rechter hield rekening met recidive en legde strafoplegging op (taakstraf en voorwaardelijke celstraf).
- De 42-jarige Volendammer Berry Z. was wel aanwezig en had onder berichten van Denk-fractievoorzitter Stephan van Baarle opgeroepen tot achtervolgen en mishandelen. Bovendien bevatte zijn gedrag discriminerende uitingen richting moslims en zwarte mensen. Hij zei achteraf niet te hebben beseft dat zijn posts strafbaar waren; de rechter veroordeelde hem tot 120 uur taakstraf en twee weken voorwaardelijke gevangenisstraf.
- Johannes K. (61) uit Zevenhuizen stuurde tijdens de coronaperiode een envelop met waspoeder en een bedreigende tekst naar toenmalig minister Hugo de Jonge. De man verkeerde in een kwetsbare situatie en de procedure duurde lang; daarom kreeg hij een lichtere straf van 30 uur taakstraf en bood hij spijt aan.

De uitspraken illustreren twee bredere knelpunten: de toenemende zichtbaarheid en impact van online bedreigingen richting politici, en de praktische grenzen van opsporing en vervolging bij grensoverschrijdende internetdossiers. De rechtbank wil met straffen en waarschuwingen duidelijk maken dat dreigen tegen politieke vertegenwoordigers niet wordt geduld.