Komen streekproducten wel echt hier uit de buurt?
In dit artikel:
In supermarktschappen rond Den Haag duiken streeknamen op waarvan de productie elders plaatsvindt: Haagsche koeken die in Sassenheim (en soms Bunschoten) worden verpakt, Delftse pofferts die in Schiedam worden gebakken en “Delflandse” zuivel die vanuit Oudewater wordt geleverd. Dat wekt vragen bij consumenten en leidde Omroep West tot navraag bij betrokken partijen.
Albert Heijn verkoopt onder het label Streeckgenoten producten die lokale recepten of merknamen gebruiken, maar laat volgens de keten altijd de naam van de maker op het etiket zetten. Lokale producenten benadrukken uiteenlopende redenen voor de verschuivingen. Bakkerij Driessen uit Den Haag blijft het originele recept van de Haagsche Koekmeisjes aanleveren, maar kan de grote volumes voor de supermarktketen niet alleen produceren; collega-bakker Ammerlaan uit Sassenheim helpt daarom bij de productie. De Schiedamse bakker die nu de Delftse poffert bakt zegt het oorspronkelijke recept en kennis overgenomen te hebben van een voormalige Delftse bakker, waarna kleine technische verbeteringen zijn doorgevoerd.
De zuivelsituatie rond Midden-Delfland heeft een andere aanleiding: een coöperatie van vijf boeren (Delflands Hof) begon jaren geleden met boerderijzuivel, maar na investerings- en techniekproblemen liep de productie vast en stopten enkele boeren. Omdat snel geleverd moest worden, is tijdelijk uitgeweken naar een productielocatie in Oudewater; flessen zijn met vrijwilligers opnieuw van etiketten voorzien om herleiding naar de herkomst te tonen. Vanaf begin maart worden de producten volgens de makers definitief onder het nieuwe label en met aangepaste etiketten verkocht.
Regelgeving blijkt deels een grijs gebied. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zegt dat er alleen strikte voorschriften zijn voor erkende, beschermde naamgeving; bij algemene soortbenamingen geldt meer ruimte, maar producent en productieadres moeten helder op het etiket staan en consumenten mogen niet worden misleid. Het ministerie wijst op een onderscheid tussen particuliere streeklabels en EU-beschermde kwaliteitsaanduidingen; namen die niet in het Unieregister staan (zoals Haagsche koeken of Delflandse Zuivel) genieten geen EU-bescherming.
Praktische tip van toezichthouders en makers: let op het etiket voor wie het product maakt en waar het geproduceerd is. Producenten zien samenwerking en schaalvergroting vaak als noodzaak om lokale producten breder beschikbaar te maken, maar dat roept vragen op over transparantie en de betekenis van streeknamen.