Lijst risicovolle PFAS-vervuilingen vol fouten: 'Aanpak overheid deugt niet'

dinsdag, 17 november 2026 (08:17) - Omroep West

In dit artikel:

De Nederlandse overheid brengt PFAS-vervuiling volgens deskundigen onvoldoende zorgvuldig en te traag in kaart. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS en regionale omroepen naar de eerste landelijke prioriteitenlijst met locaties die mogelijk moeten worden gesaneerd. Van de 57 aangemelde plekken is bij zes vastgesteld dat er geen onaanvaardbaar risico is, bij twintig is het risico nog onbekend en bij vijf ontbreekt informatie. Volgens de criteria van het ministerie zou daardoor ongeveer de helft van de locaties van de lijst moeten worden gehaald.

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden door mensen gemaakte, nauwelijks afbreekbare stoffen die onder meer zijn gebruikt in antiaanbaklagen, waterafstotende kleding en blusschuim. Omdat de stoffen zich kunnen ophopen in het milieu en in mensen, kunnen ze schadelijk zijn voor gezondheid en natuur. Volledige sanering van de vele duizenden vervuilde locaties in Nederland is volgens de overheid echter onhaalbaar en te duur. Daarom moet uiterlijk in 2030 duidelijk zijn welke plekken de grootste risico’s opleveren.

De lijst bevat volgens de analyse tegenstrijdige en onvolledige gegevens. Bij de voormalige coatingdivisie van AkzoNobel in Sassenheim staat bijvoorbeeld dat er geen onaanvaardbaar risico is en dat de sanering is afgerond. De provincie Zuid-Holland wijst er echter op dat ook blusschuim, lozingen en verspreiding via de lucht mogelijke bronnen zijn. Aanvullend onderzoek moet nog uitwijzen of er risico’s zijn voor onder meer volkstuinen en weilanden. Tot 2008 gebruikte de bedrijfsbrandweer van AkzoNobel PFAS-houdend blusschuim.

In Zuid-Holland staan vijf locaties op de landelijke lijst: een voormalige brandweerkazerne in Leiden, het AkzoNobel-terrein in Teylingen, twee plekken in Schipluiden en het voormalige marinevliegkamp Valkenburg bij Katwijk. De provincie noemt de lijst een ‘levend document’ dat vooral bedoeld is om geleidelijk een volledig overzicht op te bouwen. Een locatie kan later alsnog als aandachtslocatie worden aangewezen, bijvoorbeeld wanneer de bestemming verandert in woningbouw.

De verwarring ontstaat volgens gedeputeerde Meindert Stolk doordat gemeenten, omgevingsdiensten en provincies verschillende definities en risico-inschattingen gebruiken. PFAS-expert Chiel Jonker vindt het onverstandig om de beoordeling vooral aan lokale overheden over te laten, omdat daardoor zowel gevaarlijke locaties kunnen worden gemist als onnodige saneringen kunnen plaatsvinden. Deskundigen en Zuid-Holland pleiten daarom voor centrale aansturing vanuit Den Haag, met eenduidige regels en een Rijkscoördinator PFAS.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Albert Verlinde hekelt De Toppers-campagne voor onthulling nieuwe formatie: 'Vieze actie!'