Liveblog Bevrijdingsdag | Bevrijdingsbraderie trekt honderden belangstellenden
In dit artikel:
Nederland viert op 5 mei 81 jaar vrijheid, met in de regio diverse bevrijdingsfestivals, vrijmarkten en herdenkingen. In Leiden is de Herenstraat en Doezastraat omgetoverd tot Bevrijdingsbraderie met kraampjes, podiummuziek, eten en kinderspellen; honderden bezoekers zijn aanwezig en het bevrijdingsvuur wordt daar ook ontstoken. De stad herdenkt dat zij op 8 mei 1945—drie dagen na de algemene bevrijding—door Canadese troepen en de Prinses Irene-brigade werd bevrijd; volgens Oorlogsbronnen.nl verloor Leiden 4.960 inwoners tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Het bevrijdingsvuur vertrok rond middernacht uit Wageningen en wordt in estafettevorm per hardlopers naar tientallen gemeenten en naar het Malieveld in Den Haag gebracht. Lopert Kaj vertelt dat zijn team in shifts loopt en uitkijkt naar de viering bij aankomst.
Het Jostiband Orkest uit Zwammerdam is dit jaar één van de ambassadeurs van de vrijheid. Het orkest, bestaande uit mensen met een verstandelijke beperking en dit jaar zestig jaar actief, wordt per helikopter naar verschillende bevrijdingsfestivals gevlogen en treedt op met artiesten als MAAN en Reinier Zonneveld; eerder dit jaar werd het orkest ook gekoppeld aan ambassadeurschap samen met dj La Fuente, zangeres Karsu en Rolf Sanchez. Orkestleider Lyan Verburg en leden zoals Evelien Biemond en toetsenist Peter Hanemaaijer spreken van trots en intensieve voorbereiding: wekenlang repeteren ze om op meerdere podia van de partij te zijn. Hun speelschema op 5 mei: Vlissingen (13.00), Wageningen (16.00), Zwolle (19.00) en Groningen (21.30). Voorafwoonden zij de Nationale Herdenking op de Dam en logeerden op een vliegbasis voor vertrek.
In historische context wijst het artikel ook op de vervolging van mensen met een beperking tijdens de oorlog: naar schatting 200.000–300.000 gehandicapten en psychiatrische patiënten werden vermoord; het orkest bezocht eerder Slot Hartheim, een van de locaties waar jaren geleden duizenden mensen met een beperking werden gedood. Terugblikkend vond op 4 mei in ongeveer negentig steden en dorpen in de regio een dodenherdenking plaats.