Liveblog Bevrijdingsdag | Duizenden mensen op bevrijdingsfestivals - Drukte op vrijmarkt en braderie
In dit artikel:
Vandaag, 5 mei, viert Nederland Bevrijdingsdag en in de regio vinden tal van bevrijdingsfestivals, vrijmarkten en herdenkingsactiviteiten plaats. Op het Doelenplein in Delft verzorgt een reeks bands het programma; Delft zelf werd pas op 8 mei 1945 bevrijd en volgens Oorlogsbronnen.nl vielen daar tijdens de Tweede Wereldoorlog 3.893 slachtoffers.
In Den Haag is het festival op het Malieveld van start gegaan met optredens van onder anderen Chicco, SERA en Fun Lovin' Criminals; hoofdacts later op de avond zijn S10 en ambassadeur van de vrijheid Karfu, die per helikopter wordt ingevlogen. Den Haag zag nog Duitse militairen op straat op 5 mei 1945 en werd grotendeels pas op 8–9 mei bevrijd; circa 32.000 Hagenaars kwamen om tijdens de oorlog.
Zoetermeer ontving rond het middaguur het bevrijdingsvuur in het Van Tuyllpark en opende het festival met YouTube-act Bankzitters. De line‑up bevat populaire namen zoals André Hazes en The Dirty Daddies. Zoetermeer werd op 10 mei 1945 bevrijd; Oorlogsbronnen meldt 587 personen uit die plaats als door de oorlog getroffen.
In het Westland koos De Lier voor een gezamenlijke vrijheidslunch in een grote tent; de streek werd in verschillende etappes in mei 1945 bevrijd. Ook Leiderdorp hield een druk Bevrijdingsfeest in Park De Houtkamp met onder meer een bevrijdingsvuur en kermisattracties; voor Leiderdorp staat het oorlogsdoden‑aantal op ten minste 352.
De traditionele Kindervrijmarkt in Oegstgeest trok veel jonge verkopers naar de Terweeweg; Oegstgeest werd op 9 mei 1945 bevrijd en telt 389 oorlogsslachtoffers volgens de genoemde bronnen. In Voorhout werd het bevrijdingsvuur aan het einde van de ochtend aangestoken nadat lopers het vanuit Wageningen hadden meegebracht; Voorhout verloor tijdens de oorlog 98 inwoners.
Leiden vierde de Bevrijdingsbraderie in de Herenstraat en Doezastraat, met kraampjes, muziek en spelletjes voor kinderen; Leiden werd op 8 mei bevrijd en er zijn volgens Oorlogsbronnen.nl 4.960 Leidenaars omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bevrijdingsvuur is dit jaar opnieuw in estafettevorm vanuit Wageningen naar tientallen gemeenten gebracht; hardlopers uit de regio meldden zich onderweg richting onder meer het Malieveld in Den Haag.
Opvallende ambassadeurs van de vrijheid zijn het Jostiband Orkest uit Zwammerdam en gasten als dj La Fuente, zangeres Karsu en Rolf Sanchez. Het Jostiband — een orkest van mensen met een verstandelijke beperking — wordt vandaag per helikopter naar meerdere festivals gevlogen en speelt achtereenvolgens in Vlissingen, Wageningen, Zwolle en Groningen. De groep, die dit jaar zestig jaar bestaat, heeft zich ook verdiept in de oorlogsgeschiedenis: ter voorbereiding brachten ze een bezoek aan Slot Hartheim, een plaats waar tijdens de nazi‑eugenetica tienduizenden mensen met een beperking werden vermoord. Landelijk wordt geschat dat tussen de 200.000 en 300.000 gehandicapte en psychiatrische patiënten het leven verloren gedurende de nazi‑daden.
Naast de feestelijkheden op 5 mei waren maandag ongeveer negentig herdenkingen in steden en dorpen in de regio georganiseerd voor 4 mei. De combinatie van herdenken en vieren vandaag onderstreept zowel de lokale variatie in bevrijdingsdata en slachtoffers als de traditie van het bevrijdingsvuur en publieke festiviteiten die de vrijheidsdag markeren.