Liveblog gemeenteraadsverkiezingen | Azc reden van opvallend hoge opkomst in Midden-Delfland?
In dit artikel:
Alle uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen zijn binnen. Belangrijke conclusies: lokale partijen boekten landelijk een historische winst; landelijke linkse partijen verloren flink zetels; rechts-populistische partijen noteerden sterke groei; en in veel gemeenten ligt een lastige coalitievorming voor de deur door sterke versplintering.
Opkomst en lokale oorzaken
Nationaal kwam de opkomst uit op 53,7 procent, maar in Midden‑Delfland was die uitzonderlijk hoog: ruim 69 procent. Bewoners van Den Hoorn wijzen vooral op het asielzoekerscentrum in hun gemeente als mobiliserende factor; in Schipluiden noemen bewoners vooral betrokkenheid en sociale cohesie als verklaring.
Lokale partijen dominant
Lokale partijen behaalden samen een recordaantal van 3.391 zetels en trokken 34 procent van de kiezers. In dertien gemeenten in de regio (onder meer Lisse, Midden‑Delfland, Kaag en Braassem, Alphen aan den Rijn, Westland, Pijnacker‑Nootdorp en Den Haag) werd een lokale lijst de grootste.
Winst en reacties in Den Haag
Hart voor Den Haag van Richard de Mos werd in Den Haag de grootste partij. Op straat overheerst hoop dat hij beloften over veiligheid, parkeren en leefbaarheid waarmaakt, maar er is ook scepsis. De mogelijkheden voor een college zijn niet vanzelfsprekend: theoretisch kan Hart voor Den Haag samenwerken met D66 of met GroenLinks‑PvdA, maar inhoudelijke verschillen maken zo’n samenwerking complex.
Grote verschuivingen per partij
- GroenLinks‑PvdA leed het grootste absolute zetelverlies en heeft nu 1.059 zetels (139 minder).
- SP verloor relatief het meest en houdt nog 103 zetels over.
- ChristenUnie zag een derde van haar zetels verdwijnen.
- Forum voor Democratie boekte flinke winst (van 55 naar 299 zetels).
- VVD en D66 wonnen respectievelijk 66 en 57 zetels; CDA verloor 19.
Spannende eindstanden en lokale variatie
Sommige uitslagen waren uiterst krap: in Zuidplas scheelde het maar zeven stemmen tussen nummer één en twee; in Kaag en Braassem was het verschil 31 stemmen. In andere plaatsen bleven gevestigde lokale winnaars stabiel: Nieuw Elan bleef de grootste in Alphen aan den Rijn en GroenLinks‑PvdA werd grootste in Delft en Leiden (in Leiden met 12 zetels). In Gouda blijft GroenLinks‑PvdA weliswaar de grootste, maar de raad is zeer gefragmenteerd, wat formatie zeer ingewikkeld maakt.
Rechts-populistische opmars lokaal
Forum voor Democratie zag overal groei of kwam nieuw in de raad, zoals in Krimpenerwaard. In Zoetermeer groeide de PVV sterk en werd daar de grootste partij; in Den Haag verdwijnen PVV en Haagse Stadspartij uit de raad.
Regionale verschillen en vooruitblik
In Westland bleef het politieke beeld grotendeels onveranderd; Forum boekte winsten maar er was geen ‘aardverschuiving’. Over het land heen betekent de opkomst van veel lokale en nieuwe partijen dat formatieprocessen de komende weken ingewikkeld worden en veel gemeenten geconfronteerd worden met brede, versnipperde gemeenteraden. Alle gemeentelijke uitslagen en opkomstpercentages zijn beschikbaar op de interactieve uitslagenkaart.