Liveblog gemeenteraadsverkiezingen | Hoe reageren inwoners Den Haag op winst Richard de Mos?
In dit artikel:
Alle uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen zijn binnen en de reacties variëren van blijdschap en opluchting tot zorg en onzekerheid. In Den Haag is Hart voor Den Haag onder lijsttrekker Richard de Mos de grootste geworden, wat op straat vooral hoop oproept dat hij onderwerpen als veiligheid en parkeervoorzieningen aanpakt. Tegelijkertijd is er kritiek en scepsis: sommige kiezers vrezen dat de stad stagneert. PVV en Haagse Stadspartij verdwijnen uit de Haagse raad.
Op landelijk niveau is de opmars van lokale partijen het opvallendste patroon: gezamenlijk behaalden zij een recordaantal van 3.391 raadszetels en trokken 34 procent van de stemmen. In dertien gemeenten zijn lokale partijen nu de grootste, onder meer in Lisse, Midden‑Delfland, Kaag en Braassem, Nieuwkoop, Krimpenerwaard, Alphen aan den Rijn, Westland, Pijnacker‑Nootdorp, Hillegom, Noordwijk, Katwijk, Waddinxveen en Den Haag.
De landelijke partijen lijden wisselend verlies en winst. GroenLinks‑PvdA leed het meeste absolute verlies (139 zetels minder dan in de vorige lokale verkiezingen) en de SP verloor relatief gezien het meest (bijna 40 procent van haar zetels). ChristenUnie noteert een substantieel verlies van circa 30 procent. Aan de andere kant maakte Forum voor Democratie grote winst: van 55 naar 299 zetels. VVD en D66 boekten eveneens zeteltoenames (+66 en +57), terwijl het CDA terrein prijsgaf (-19 zetels).
De uitkomst leidt tot lastige formatievragen, vooral in steden met veel versnippering. In Den Haag zou Hart voor Den Haag theoretisch een meerderheid kunnen vormen met D66 of met GroenLinks‑PvdA, maar grote inhoudelijke verschillen maken zulke combinaties niet vanzelfsprekend. In veel gemeenten betekent de opkomst van veel kleine partijen dat het samenstellen van stabiele coalities een complexe puzzel wordt.
Op lokaal niveau zijn enkele uitslagen bijzonder spannend: in Zuidplas is het verschil tussen nummer één (ChristenUnie‑SGP) en nummer twee (VVD) slechts zeven stemmen bij ruim 21.600 uitgebrachte stemmen; in Kaag en Braassem scheelt het 31 stemmen tussen de twee grootste partijen. In Westland bleef het politieke landschap grotendeels gelijk, maar Forum voor Democratie verdrievoudigde er haar zetelaantal. In Krimpenerwaard en meerdere andere plaatsen komt FvD nu voor het eerst of met meer zetels in de raad; FvD-voormannen noemen onvrede over immigratie- en woonbeleid als aanjagers van hun succes.
Stedelijke voorbeelden: in Delft werd GroenLinks‑PvdA groot met negen zetels en viert de aanhang de overwinning; in Leiden blijft die combinatie de grootste met twaalf zetels maar ziet zij een lichte terugval; Gouda ziet veel fracties in de raad (waarin veertien partijen meededen en dertien mogelijk in de raad komen), wat de formatie extra ingewikkeld maakt. In Alphen aan den Rijn bleef Nieuw Elan de grootste en in Zoetermeer groeide de PVV fors naar zes zetels.
Samengevat: lokale partijen winnen terrein, FvD boekt sterke resultaten, traditionele linkse partijen verliezen zetels en de verkiezingen leiden tot veel fragmentatie. Dat maakt de komende weken van coalitievorming en bestuurlijke onderhandelingen bepalend voor hoe de nieuwe lokale colleges eruit gaan zien. Alle gedetailleerde uitslagen en opkomstgegevens zijn beschikbaar via de uitslagenkaarten en liveverslaggeving.