Liveblog gemeenteraadsverkiezingen | Patat als lokkertje - Stembureau in donker, stroom afgesloten

In dit artikel:

Het is gemeenteraadsverkiezingsdag: stembureaus zijn geopend van 7.30 tot 21.00 uur en er is de hele dag een liveblog; om 20.00 uur volgt een speciale radio- en tv-uitzending.

In Pijnacker-Nootdorp zet grillroomhouder Eli Dijkstra honderden kilo’s friet in om jongeren naar de stembus te lokken — een actie die naar aanleiding van een lijsttrekkersdebat ontstond, toen hij weinig jongeren zag. Ook landelijk en lokaal melden gemeenten tussentijdse opkomstcijfers: in Den Haag lag de opkomst rond 12.00 uur op 12,8 procent en om 15.00 uur op 22,5 procent. Vroege avond- en nachtinitiatieven in Den Haag trokken veel kiezers; in één locatie stemden in het eerste uur 220 mensen, meer dan de hele nacht in 2018.

Praktische incidenten en lokale bijzonderheden: een stembureau in Theater ’t Onderdak (Sassenheim) zat tijdelijk in het donker nadat netbeheerder Liander de stroom had afgesloten, maar ramen en een noodaggregaat boden uitkomst. Op Den Haag Centraal was een iPad even uit de lucht maar het probleem bleek te verholpen na een herstart. Leiden gebruikt dit jaar een kleiner stembiljet dat volgens stembureaus makkelijker te vouwen en sneller te tellen is; ieder stembureau heeft twee daarvoor opgeleide uitleggevers.

Verschillende politieke kopstukken brachten vroeg hun stem uit: D66-fractievoorzitter Jan Paternotte in Leiderdorp; ChristenUnie-leider Mirjam Bikker in Gouda; premier Rob Jetten en PVV-leider Geert Wilders beide in Den Haag; Jesse Klaver stemde in het Kunstmuseum, waar bezoekers tussen 10.00 en 17.00 uur gratis binnen mogen. Burgemeester Jan van Zanen stemde bij Universiteit Leiden en hoopt op een opkomst rond 50 procent (tegen 43% in 2022). In veel gemeenten zijn opvallende kandidatenlijsten en lokale curiosa ontdekt, zoals partijen met ‘belang’ in de naam en bijzondere lijsttrekkers.