Liveblog Leidens Ontzet | Binnenstad krioelt van de mensen, Rapenburg afgesloten

In dit artikel:

Leiden vierde op vrijdag 2 en zaterdag 3 oktober Leidens Ontzet, de jaarlijkse herdenking van de bevrijding van de stad op 3 oktober 1574. Naar schatting kwamen op beide dagen ongeveer honderdduizend mensen naar de binnenstad. De festiviteiten verliepen volgens burgemeester Peter Heijkoop goed: ondanks de grote drukte was de sfeer volgens hem uitstekend en deden zich geen grote problemen voor.

Vrijdagavond stonden de kermis, muziek en de traditionele taptoe centraal. De attracties trokken veel bezoekers, onder wie waaghalzen die zich lieten lanceren in een bungeeball of over de kop gingen in attracties als de Airborne. Ook de nostalgische kermis met onder meer een rupsbaan en zweefmolen was populair. Op verschillende podia traden artiesten op, waaronder Yes-R en Orgel Joke, de artiestennaam van keyboardspeler Johanna Cornelia Meijer-Wapenaar. Zij werd tijdens de coronaperiode bekend via sociale media en groeide daarna uit tot een veelgevraagde festivalartiest.

Op het Rapenburg was het vrijdag en zaterdag bijzonder druk. Daar vond voor het eerst een groot gratis festival plaats op pontons in de gracht. De organisatie waarschuwde bezoekers met borden dat het gebied vol was. Ook bij andere optredens probeerden mensen zich nog tussen de menigte te voegen. De taptoe trok vrijdagavond een groot publiek: scouting-, sport- en cultuurverenigingen liepen met verlichte wagens door de stad. Op de Hooglandsekerkgracht genoten bezoekers van hutspot, het gerecht dat volgens de overlevering door de vluchtende Spanjaarden werd achtergelaten.

De festiviteiten gingen in de nacht door. In cafés en op straat kwamen Leidenaren elkaar tegen, terwijl de kermis en de vele muziekpodia tot laat bezoekers trokken. Ook de historische haven bij het Galgewater vormde een onderdeel van het programma. Daar lagen tientallen historische schepen bijeen tijdens de traditionele vlotenschouw, die al 42 jaar wordt georganiseerd en een rustiger alternatief biedt met kinderactiviteiten en zeemanskoren.

Zaterdag begon vroeg met de reveille op het Stadhuisplein. Vanaf 7.00 uur werden 6.000 broden en 25.000 haringen uitgedeeld bij De Waag. Deze traditie verwijst naar het voedsel dat na het vertrek van de Spaanse troepen in 1574 werd gevonden en aan de bevolking werd uitgedeeld. Veel Leidenaren stonden al vanaf 6.00 uur in de rij. Onder de vrijwilligers waren dj Armin van Buuren, die in Leiden woont, en presentator Menno Bentveld. Van Buuren zei dat hij 2 en 3 oktober ieder jaar vrijhoudt van optredens om het stadsfeest mee te vieren.

Na de reveille volgden de koraalzang in het Van der Werfpark en de traditionele herdenkingsdienst in de Pieterskerk. Die dienst, die ongeveer 1.400 bezoekers trok, is de oudste 3 oktober-traditie en wordt sinds 1574 jaarlijks gehouden. Tijdens de plechtigheid wordt stilgestaan bij de herwonnen vrijheid van Leiden en bij de betekenis van vrijheid in het heden. Bij het standbeeld van burgemeester Pieter Adriaansz. van der Werff zongen bezoekers onder meer het Geuzenlied.

De Grote Optocht trok later op de dag langs een route door de stad. Het zonnige weer zorgde voor veel publiek langs de kant; deelnemers pakten uit met opvallende kostuums en versierde wagens. Daarnaast waren er honderden marktkramen, gratis toegang tot Museum De Lakenhal en activiteiten voor kinderen op de Garenmarkt. Het schilderij *Het Laatste Oordeel* van Lucas van Leyden trok in het museum veel belangstelling.

Op de kermis en de podia bleef het druk. Bezoekers genoten van attracties, eten, muziek en optredens, terwijl families en vriendengroepen hun eigen hutspotmaaltijden organiseerden. Een alcoholverkoopverbod was van vrijdag 12.00 uur tot zondag 6.00 uur van kracht voor supermarkten, snackbars, slijterijen en avondwinkels. De maatregel was vorig jaar als proef ingevoerd om overlast in de binnenstad te beperken. Veel bezoekers hadden daarom vooraf drank ingeslagen.

Met de combinatie van eeuwenoude herdenkingen, haring en wittebrood, hutspot, optochten, muziek en kermisattracties vierde Leiden 452 jaar na het Ontzet opnieuw uitgebreid feest.