Lucas, Bart en Anouk naar Oekraïne: 'Hoorde bommen vallen en voelde dak trillen'

In dit artikel:

Anouk Breedijk (24) uit Stolwijk keerde recent terug van haar tiende hulpreis naar Oekraïne, georganiseerd via de Friese organisatie Stichting Hope4Ukraine. In vier jaar tijd reisde zij samen met vrienden en kennissen regelmatig naar het oorlogsgebied om te helpen met wederopbouwwerk: deze keer werden de eerste verdieping van een 'recovery centre' in Irpin bij Kiev gemetseld — een plek die straks psychische steun en opvang moet bieden aan mensen na de oorlog.

De groep van veertien vrijwilligers bestond grotendeels uit jongeren zonder uitgebreide bouwervaring, maar met praktische vakkennis: Anouk is meubelmaker, Bart Sanders (29) elektricien en buurman Lucas Smit (22) legt zonnepanelen. Naast het metselwerk installeerden Lucas en Bart op ongeveer zestig kilometer van het front bij Mykolayiv een batterij met zonnepanelen, zodat een gedoneerde waterpomp en filter blijven werken ondanks de stroomtekorten. Zo wisten ze te voorkomen dat bewoners zonder water zouden komen te zitten.

De vrijwilligers brachten ook gebruikte 4x4-auto's mee die bestemd zijn voor soldaten aan het front, en verzorgden kleinschalige humanitaire acties zoals schoenendoosjes voor kinderen. De reis leverde emotionele confrontaties met de realiteit van oorlog: in Mykolayiv hoorden ze artillerievuur en voelden ze inslagen, op de wegen staan controlepoorten waar jonge mannen worden gescreend voor militaire dienst en veel lokale mannen zijn al naar het front.

Kleine ontmoetingen maken veel indruk: Anouk trof bijvoorbeeld een tolk van eerdere reizen die nu als een van de weinige overlevenden in een eenheid terug was. Ook nam zij een beschilderde mortierhuls als herinnering mee naar huis — een tastbaar teken van hoe vanzelfsprekend vrede hier is en dat de situatie in Oekraïne onzeker blijft. De drie zeggen stuk voor stuk dat ze terug willen; de vraag is niet of ze opnieuw gaan, maar wanneer.