Martijn ziet creativiteit uit onderwijs verdwijnen en besluit zelf met oplossing te komen

In dit artikel:

Martijn, na vijftien jaar voor de klas, begon in Leiden De Sleutelplaats om jongeren van 7 tot 27 jaar een plek te geven waar creativiteit en praktijkleren centraal staan. Hij zag in het reguliere onderwijs steeds minder ruimte voor eigen initiatief en wil met zijn locatie tegenwicht bieden: een leeromgeving waar jongeren uitgenodigd worden om te komen en zelf te kiezen wat ze willen doen.

Op de tweede verdieping ligt de zogeheten Cozy Cave: geen werkplaats vol gereedschap, maar een informele plek met banken, boeken en spelletjes die volgens Martijn cruciaal is omdat jongeren daar eerst veilig kunnen zijn voordat ze aan projecten beginnen. Een recent voorbeeld illustreert dat: een meisje dat aanvankelijk alleen kwam bankhangen, maakte de ruimte gezelliger en werd daarna constant bezig met allerlei klussen.

De Sleutelplaats huisvest meerdere werkruimtes — atelier, muziekruimte, programmeerruimte, houtwerkplaats en een sleutelplek — en hanteert een open aanpak: begeleiders geven geen vaste opdrachten maar vragen bij binnenkomst wat een jongere wil doen. Vrijwilligers zien zichzelf niet als alwetend, maar leren samen met de jongeren en zoeken gezamenlijk naar benodigde kennis en technieken.

Praktische regels stimuleren actief leren: gamen mag alleen wanneer de game zelf is gemaakt en de 3D-printer print alleen ontwerpen van de bezoeker. Zo wordt creatie boven consumptie geplaatst. Jongeren hoeven niet per se problemen op school te hebben om deel te nemen; de plek kan ook een alternatieve leercontext bieden. Wel geldt dat bezoekers ingeschreven moeten blijven bij school en meestal één of twee dagdelen per week komen.

Martijn benadrukt dat De Sleutelplaats geen vervanging is van regulier onderwijs maar een verbreding: scholen blijven belangrijk voor vakkennis, maar voor creatieve ontwikkeling is een plek als deze volgens hem onmisbaar. Zijn ambitie is uiteindelijk meerdere sleutelplaatsen in Leiden te zien, zodat elk kind af en toe in een andere context kan leren en ontdekken waar zijn of haar talenten liggen.