Mensen zijn mogelijk duizenden euro's extra kwijt aan huis, politiek wil actie
In dit artikel:
Hagenaars met huizen op erfpachtgrond blijven kwetsbaar: de grootste fracties in de gemeenteraad waarschuwen dat het probleem slechts voor de helft is opgelost en dat duizenden huishoudens opnieuw flink meer kunnen gaan betalen. Rond de 4.500 erfpachtcontracten krijgen dit jaar een herziening van het canonpercentage, vooral in wijken als Vogelwijk, Bloemenbuurt, Bohemen, Scheveningen, Vroondaal, Ypenburg en Loosduinen; later volgen onder meer Waldeck, Moerwijk en Morgenstond.
De kwestie sleept al sinds eind 2022 en escaleerde in 2023 toen bewoners in Bezuidenhout plots veel hogere betalingen kregen. De raad legde de afhandeling van aflopende contracten voorlopig stil, maar die “hold” zorgt nu voor praktische problemen: makelaars en raadsleden melden dat banken terughoudend zijn met financiering en dat eigendomsoverdrachten bij de notaris stagneren. Fracties als Hart voor Den Haag, D66 en VVD noemen de vertraging onacceptabel en vrezen dat verkoop, oversluiten van hypotheken en financiële plannen van huiseigenaren daardoor in gevaar komen.
Waarom dit gebeurt: erfpachtovereenkomsten verschillen sterk (tijdelijk, eeuwigdurend, verschillende indexaties) en veel oude afspraken lopen nu af. Door stijgende grondwaarden en renteniveaus worden de canons vaak op het huidige peil gezet; voor sommige erfpachters betekent dat een sprong van 0,9% naar 3,3% onder de oude regels, of 2,2% bij overstap naar een nieuw stelsel. De gemeente wijst erop dat zij in 2024 al maatregelen nam om rentestijgingen te verzachten (zoals middelen) en een begrijpelijke bijsluiter heeft gemaakt, en dat sommige erfpachters de grond inmiddels kunnen kopen. Voor mensen met een bruto gezinsinkomen tot €60.000 is er een uitstelregeling, maar raadsleden noemen die grens te laag voor veel middeninkomens.
Politiek staat er veel op het spel: Hart voor Den Haag, D66 en VVD pleiten (deels) voor afschaffing van erfpacht of voor ruimere mogelijkheden tot koop, met ideeën als afbetalingsregelingen om de lasten voor huiseigenaren dragelijker te maken. GroenLinks verzet zich tegen opheffing omdat erfpacht een instrument biedt om stadsontwikkeling en betaalbaarheid te sturen en om maatschappelijke waardestijgingen te delen. Peilingen geven de drie voorstanders samen een comfortabele raadmeerderheid, waardoor snelle besluitvorming — bij voorkeur nog voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart — wordt nagestreefd.
De gemeente benadrukt dat het huidige college niet meteen voor afschaffing kiest en wijst op nader beraad met een onafhankelijke adviescommissie grondwaardebepaling. Raadsleden worden binnenkort technisch bijgepraat; op 5 februari is verdere behandeling gepland.
Woningmarktexpert Peter Boelhouwer (TU Delft) vindt de onrust begrijpelijk en pleit voor betere, verplichte informatievoorziening — bijvoorbeeld een woningpaspoort waarin onder meer erfpacht, WOZ, energieprestaties en technische staat van de woning staan — zodat bewoners niet voor verrassingen komen te staan. Kortom: veel losse dossiers en onzekerheid, met urgente behoefte aan één duidelijk, uitvoerbaar besluit en betere communicatie naar woningbezitters.