Mysterie van de Pieterskerk: wie is de 'illegale' luchtmummie?

In dit artikel:

In de Pieterskerk in Leiden ligt al decennialang een mysterieus gemummificeerd lichaam dat eind jaren zeventig bij renovatiewerk onder de vloerdelen werd gevonden, vlak bij de preekstoel. Het lijk — jarenlang als publiekstrekker in een vitrine getoond en informeel aangeduid als 'Kees Kist' — is sinds 2014 uit de openbaarheid gehaald en opgeslagen in een extern, geklimatiseerd uitvaartcentrum. Wie het precies is, en zelfs het geslacht, blijft onbekend.

Het betreft geen kunstmatig gebalsemd lichaam maar een zogenaamde luchtmummie: door een constante luchtstroom droogde het weefsel snel uit, waardoor ontbinding stopte. Zulke natuurlijke mummies komen in Nederland vooral in het oosten en zuiden voor; vondsten in het drassige Zuid-Holland zijn uiterst zeldzaam, wat de ontdekking extra bijzonder maakt.

Wetenschappers en conservatoren formuleren drie hoofdtheorieën over de identiteit. De meest waarschijnlijke: het gaat om een zeventiende-eeuwse parochiaan die regulier in de kerk werd bijgezet en door de condities in een grafkelder gemummificeerd raakte. Alternatief is dat het een clandestiene negentiende-eeuwse bijzetting betreft — na 1829 was begraven in kerken verboden — of, spectaculairder, dat het een onderduiker uit de Tweede Wereldoorlog is die in het geheim in de kerk is achtergelaten. Over geheime wartijdshandelingen in het gebouw bestaan wel verhalen, maar geen gedocumenteerd bewijs.

Recent is nieuw specialistisch onderzoek gestart: textielanalyse wordt uitgevoerd in een Brusselse laboratorium en daarnaast worden geavanceerde dateringsmethoden toegepast om ouderdom en herkomst aan te tonen. Resultaten kunnen enkele weken op zich laten wachten vanwege drukte in het lab.

De Pieterskerk-directie overweegt de mummie uiteindelijk een definitieve, respectvolle rustplaats te geven in een van de intacte grafkelders onder het koor — een kleine, afgesloten ruimte die via zware luiken bereikbaar is — zodat het raadselhopelijk binnen afzienbare tijd meer duidelijkheid krijgt.