Niels doneert stamcellen aan onbekende vrouw na zeldzame match: 'Zag op tegen de pijn'

In dit artikel:

De 49-jarige Niels de Zwarte uit Leiden doneert al dertig jaar bloed en plasma. Zestien jaar geleden liet hij zich tijdens een gewone bloeddonatie ook registreren als stamceldonor bij de wereldwijde databank van Stichting Matchis. Daar kunnen patiënten met ernstige bloedziekten terecht wanneer binnen hun familie geen geschikte donor wordt gevonden; de kans op een match buiten de familie is ongeveer één op 50.000.

Jarenlang hoorde Niels niets meer over zijn registratie. Tot hij vorig jaar werd gebeld met de mededeling dat hij een match was voor een patiënt ergens ter wereld. Hij wist niet wie de ontvanger was en kreeg geen informatie over haar leeftijd, afkomst of woonplaats. Toch twijfelde hij niet lang: omdat hij eerder ‘ja’ had gezegd, wilde hij zijn toezegging nakomen.

Na medische controles in het Leids Universitair Medisch Centrum besloot Niels zijn stamcellen via zijn bloed af te staan. Vooraf moest hij vijf dagen lang tweemaal per dag injecties krijgen om de aanmaak van stamcellen te stimuleren. Dat veroorzaakte flinke pijn in onder meer zijn bekken, borstbeen en bovenbenen en gaf hem een grieperig gevoel. De stamcellen werden vervolgens in het LUMC uit zijn bloed gehaald.

Pas na de donatie hoorde Niels dat zijn stamcellen naar een vrouw waren gegaan. Vanwege de anonimiteitsregels zouden donor en ontvanger elkaar niet rechtstreeks kunnen spreken. Niels vindt die afstand soms lastig, maar begrijpt dat de regels voorkomen dat patiënt en donor later druk op elkaar kunnen uitoefenen. Ook ontdekte hij dat de bloedgroep bij stamceldonatie niet hoeft overeen te komen: het bloedvormende systeem van de patiënt wordt eerst afgebroken en daarna opnieuw opgebouwd met de stamcellen van de donor.

Ruim een half jaar later kreeg Niels onverwacht bericht dat de vrouw volledig was hersteld. Dat maakte diepe indruk op hem en liet hem beseffen dat zijn tijdelijke ongemak daadwerkelijk iemands leven had veranderd. Hij roept gezonde mensen op zich te registreren, omdat er structureel te weinig stamceldonoren zijn. Aanmelden kan met een buisje bloed; vooral donoren onder de 35 zijn gewenst, al is leeftijd geen absolute voorwaarde. Voor de donatie bestaat geen persoonlijke vergoeding, maar volgens Niels is het redden van een leven voldoende beloning.