Nieuw stembiljet zorgt voor meer foute stemmen, toch doen nog eens twee steden mee met proef

In dit artikel:

In Alphen aan den Rijn en Midden-Delfland is geëxperimenteerd met een nieuw, compacter stembiljet waarbij kiezers eerst het partijcirkeltje invullen en daarna het nummer van de kandidaat. De proef liep tijdens de Europese Parlementsverkiezingen 2024 en de Tweede Kamerverkiezingen 2025 en had als doel het tellen te versnellen en logistieke problemen te beperken (bijvoorbeeld volle stembussen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen).

De evaluatie laat zien dat het aandeel ongeldige stemmen bij het nieuwe formulier hoger ligt dan bij het huidige grote stembiljet: 0,47% versus 0,26%. Gesplitst naar verkiezing was dat 0,74% bij de Europese verkiezingen en 0,47% bij de Tweede Kamerverkiezingen. Minister van Binnenlandse Zaken Frank Rijkaart (BBB) noemt de proef “goed en zonder incidenten” verlopen en spreekt van veel enthousiasme en een breed gedragen beeld dat het kleinere stembiljet de uitvoerbaarheid verbeterd. Tegelijk is hij terughoudend over het hogere aandeel ongeldige stemmen en wil hij pas definitieve conclusies trekken na de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Voor die gemeenteraadsverkiezingen in maart wordt de proef uitgebreid: naast Alphen en Midden-Delfland doen ook Leiden en Gouda mee. Den Haag heeft zich afgemeld uit de proef; die gemeente vond dat deelname waarschijnlijk geen hogere opkomst zou opleveren.