Politiehelikopter stort bijna neer, piloot krijgt hoogste onderscheiding
In dit artikel:
Piloot Jan van de luchtvaartpolitie voorkwam anderhalf jaar geleden een ramp boven een woonwijk in Zoetermeer. Tijdens een IFR‑vlucht van Rotterdam The Hague Airport naar Schiphol vloog zijn Airbus Eurocopter EC135 in dichte bewolking op ongeveer duizend meter toen de kunstmatige horizon (attitude indicator) uitviel. Zonder zicht op de echte horizon raakte het toestel in een ongecontroleerde duikvlucht en haalde een zeer hoge snelheid (meer dan 370 km/u), zo dichtbij dat omwonenden zelfs de klap hoorden toen de rotors door de geluidsbarrière gingen.
Volgens het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid trad de storing op toen de helikopter rond 3.000 voet vloog; even later brak de duikvlucht los. Toen de machine onder de wolken bij circa 450 voet kwam, slaagde Jan erin de besturing terug te winnen en de vlucht op ongeveer dertig meter hoogte weer horizontaal te stabiliseren. Hij keerde veilig terug naar Rotterdam en maakte een veilige landing. Omdat hij daardoor niet alleen zichzelf en zijn passagier redde maar ook bewoners op de grond, werd hij voorgedragen voor de Eremedaille voor verdienste politie — de hoogste onderscheiding binnen de Nederlandse politie.
Op dezelfde ceremonie kreeg ook agent Bjorn uit Leidschendam‑Voorburg een onderscheiding. Terwijl hij nog in opleiding was, stopte hij in 2012 bij een inval een levensbedreigende slagaderlijke bloeding bij een collega door de wond met zijn vingers dicht te drukken en haar bij te praten totdat hulp arriveerde. Zijn optreden werd door collega’s en medisch personeel als levensreddend beoordeeld.
In totaal ontvingen die dag vijf politiemedewerkers de Eremedaille. Korpschef Janny Knol prees de uitzonderlijke en vaak gevaarlijke inzet van deze mensen. De eremedaille bestaat sinds 2016; in de afgelopen tien jaar kregen 24 politiemensen de onderscheiding.
Context: het falen van een kunstmatige horizon is een van de ernstigste instrumentstoringen omdat het snel tot ruimtelijke desoriëntatie kan leiden bij vliegen zonder uitkijk. Jan’s herstel van de controle toont het belang van instrumentvaardigheid, kalmte onder druk en snelle beslissingen bij kritieke storingen.