Steeds meer buikklachten, te weinig specialisten: wachttijden lopen op tot een jaar
In dit artikel:
In de regio Den Haag moeten patiënten die door huisartsen worden verwezen naar een maag-, darm- en leverarts (MDL) rekening houden met extreem lange wachttijden, soms tot een jaar of langer. Cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit tonen dat het HagaZiekenhuis en Haaglanden Medisch Centrum met 360 dagen bovenaan staan. HMC zegt dat deze situatie al langere tijd speelt en dat zij huisartsen begin 2025 hebben geïnformeerd en verwezen naar alternatieven, zoals commerciële focusklinieken voor relatief eenvoudige ingrepen.
De lange wachttijden betreffen vooral niet-spoedeisende klachten; urgente signalen (bijvoorbeeld bloed bij ontlasting) worden eerder gezien. Beide ziekenhuizen benadrukken dat alle verwijzingen door MDL-artsen worden getrieerd, wat veel tijd kost en bepaalt wie snel wordt geholpen en wie moet wachten.
Landelijk gezien zijn de wachttijden voor MDL-zorg eveneens hoog. MDL-arts Manon Spaander wijst op twee hoofdredenen: het aantal opleidingsplaatsen voor MDL-artsen is ongeveer tien jaar geleden gehalveerd (van circa veertig naar zo veel minder), en de zorgvraag is sindsdien flink toegenomen door westerse leefstijlpatronen (meer vlees, minder vezels en beweging), alcohol- en rookgerelateerde problemen en de groei van chronische darmziekten. Tegelijk hebben medische vooruitgang en orgaansparende chirurgie geleid tot meer langdurige nazorg en poliklinische controles, wat de capaciteit verder belast.
Gevolg is dat bestaande MDL-artsen veel tijd kwijt zijn aan het beoordelen van binnenkomende verwijzingen (naar eigen zeggen anderhalf tot twee uur per dag), waardoor de doorstroom beperkt blijft. De combinatie van stijgende zorgvraag, beperkte opleidingscapaciteit en intensievere nazorg verklaart de structurele wachtlijstproblematiek. Een logische vervolgopgave is het vergroten van de opleidingscapaciteit en het verkennen van organisatorische oplossingen (bijvoorbeeld taakverschuiving, preventie en inzet van focusklinieken) om de druk op MDL-zorg duurzaam te verminderen.