Stilte, vragen en oproepen tijdens dodenherdenking: 'Liefhebben is moeilijk, maar niet onmogelijk'
In dit artikel:
In de regio zijn maandagavond, op 4 mei, tijdens lokale herdenkingen slachtoffers van oorlogsgeweld herdacht met twee minuten stilte, kransleggingen en toespraken van burgemeester(s). Centraal stond het thema van dit jaar: "De geschiedenis begrijpen" — en de vraag hoe die kennis ons kan behoeden voor herhaling.
In Zoetermeer riep burgemeester Michel Bezuijen op om vooral verhalen uit de oorlogsjaren te verzamelen en te bewaren. Volgens hem begon de Tweede Wereldoorlog niet op 10 mei 1940, maar al jaren eerder — niet met tanks, maar met woorden die mensen in wij en zij verdeelden. Zijn boodschap: woorden doen ertoe en kunnen vrede omzetten in oorlog.
In Wassenaar vroeg burgemeester Leendert de Lange zich hardop af hoe de Holocaust en de systematische vervolging van Joden, mensen met een beperking, Roma en Sinti, LHBTI+ personen en andersdenkenden mogelijk werden. Hij stelde de cruciale vraag of zoiets opnieuw kan gebeuren en antwoordde dat burgers wél iets kunnen doen: niet in wij-tegen-zij denken, luisteren naar andersdenkenden, onverschilligheid vermijden en opstaan tegen polarisatie en uitsluiting.
Ook in Zevenhuizen benadrukte burgemeester Han Weber dat geschiedenis meer is dan herdenken; het is een opdracht. De lessen van uitsluiting en verhevigde tegenstellingen moeten ons aansporen moed te tonen tegen onrecht en dagelijks te werken aan vrijheid — die volgens hem geen vanzelfsprekend bezit maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Hij sloot af met het gedicht "Vrede" van Remco Campert.
In Alphen aan den Rijn wees waarnemend burgemeester Erik van Heijningen erop dat oorlogstrauma’s generaties lang doorwerken: niet alleen directgetroffenen, maar ook nazaten van verzetsmensen, teruggekeerde dwangarbeiders en kinderen van collaborateurs dragen herinneringen en pijn mee. Hij riep op tot besef van de wereldwijde verantwoordelijkheid om vrede te bewaren.
Burgemeester Roberto ter Hark in Hillegom legde de nadruk op liefde voor de ander als antidotum tegen oorlog en illustreerde dat met het voorbeeld van de familie Hey, die tijdens de oorlog een Joodse jongen opnam. Zijn slotboodschap: wie vrijheid en veiligheid geniet, heeft de plicht die te beschermen — elke dag opnieuw.
Overal in de regio klonk dezelfde oproep: let op je woorden, wees nieuwsgierig en solidair, en bewaak de vrede lokaal en mondiaal om herhaling van het verleden te voorkomen.