Strijdbijl begraven om bouw compleet nieuw dorp met 8000 huizen: 'Belangrijke stap'
In dit artikel:
De gemeente Zuidplas en het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard (HHSK) hebben overeenstemming bereikt over de waterveiligheid en -inrichting van het nieuwe dorp Cortelande in de Zuidplaspolder. Als gevolg daarvan wil het waterschap de bij de Raad van State aangespannen zaak uit 2024 intrekken; de definitieve stopzetting hangt nog af van goedkeuring van de verenigde vergadering van het waterschap op 8 juli, waarna de rechtsgang formeel kan worden beëindigd.
Aanleiding voor het conflict was dat HHSK meende dat het bestemmingsplan voor het nieuwe dorp onvoldoende garanties bood op het gebied van waterveiligheid, wateroverlast en waterkwaliteit. Het waterschap stapte daarom — naast een groep omwonenden en Rijkswaterstaat — naar de hoogste bestuursrechter. Die juridische stappen hebben de realisatie van het dorp jarenlang vertraagd.
Cortelande, voorheen bekend als het Vijfde Dorp, moet ruim 8.000 woningen krijgen en wordt gebouwd in de laagste polder van Nederland. Het bouwprogramma stond onder druk door inhoudelijke meningsverschillen, financiële onzekerheid rond benodigde klimaatadaptieve maatregelen en tijdsdruk: de gemeente had in 2021 een voorkeursrecht op de grond genomen dat in mei 2024 zou aflopen. Toen maatregelen voor waterveiligheid duur bleken, ontstonden onoverbrugbare verschillen waardoor het waterschap uiteindelijk beroep instelde als laatste middel om langetermijnrisico’s te borgen.
Bemiddeling op hoger niveau — eerst door voormalig minister Mona Keijzer, en later door bemiddelaars als Wim Kuijken en Mirko Buining — bracht het overleg weer op gang en plaatste de casus in een breder nationaal perspectief. Van doorslaggevend belang was een rijksbijdrage van 210 miljoen euro aan de gemeente Zuidplas, waardoor de voorgestelde ingrepen betaalbaar werden en concrete oplossingen voor waterbeheer mee konden worden gefinancierd. Dat maakte het mogelijk om een nieuw waterhuishoudingsplan en een bestuurlijke overeenkomst op te stellen die nu tot het intrekken van de rechtszaak leiden.
Gemeente en waterschap zeggen dat de relatie is hersteld en dat er door aanvullend onderzoek meer inzicht is gekomen in waterkwaliteit, bodemdaling en andere relevante aspecten. Beide partijen benadrukken dat projecten in diepe polders om landelijke kaders, duidelijke normering (bijvoorbeeld voor wateroverlast) en substantiële Rijksbijdragen vragen om toekomstige woongebieden weerbaarder te maken tegen extreem weer.
Door de juridische procedures is de start van de bouw verschoven; de verwachting is nu dat in 2028 met de eerste woningen begonnen kan worden. De definitieve juridische afronding volgt na de stemming van het waterschapsbestuur op 8 juli.