Tien stuks sushi in je tas, eten in de wc: waarom doen we aso bij all you can eat?

In dit artikel:

In all you can eat-restaurants vertonen sommige gasten opvallend asociaal gedrag. Zo nemen mensen sushi mee naar huis, gooien ze eten in het toilet of delen ze onbeperkt bestelde spareribs met gasten aan andere tafels, hoewel dat niet is toegestaan. Volgens een Haagse restauranteigenaar gebeurt het vrijwel dagelijks dat iemand sushi probeert mee te nemen; sommigen zouden zelfs twintig stuks in hun tas stoppen.

Consumentenpsycholoog Patrick Wessels uit Leiden verklaart dat het concept aantrekkelijk is omdat klanten vooraf zekerheid hebben over de prijs en het gevoel krijgen zelf te bepalen hoeveel waarde ze eruit halen. Daardoor proberen ze hun aankoop als het ware terug te verdienen. Het idee van “veel voor weinig” spreekt vrijwel iedereen aan en sluit aan bij verliesaversie: mensen willen niet het gevoel hebben dat ze te veel betalen of kansen laten liggen. Elk extra gerecht voelt dan als winst, zelfs wanneer ze al vol zitten.

Dat gedrag staat niet altijd in verhouding tot de werkelijke kosten voor restaurants. Volgens een ondernemer eet ongeveer een kwart van de gasten voor minstens het betaalde bedrag, terwijl horecaondernemers kampen met hogere personeels-, inkoop- en energiekosten. De marges zijn daardoor vaak kleiner dan klanten denken.

Hetzelfde psychologische mechanisme speelt bij klachten over de kwaliteit. Klanten begrijpen rationeel dat een lage prijs geen topkwaliteit garandeert, maar vinden na betaling toch dat ze recht hebben op een goede ervaring. Eten meenemen wordt vervolgens goedgepraat met gedachten als dat het maar om enkele stukjes gaat of dat het restaurant genoeg verdient.

Op plekken waar gasten zich anoniem wanen, zoals het toilet, verdwijnen sociale normen nog sterker. Het delen van spareribs kan bovendien voelen als het slim omzeilen van de regels: niet wat redelijk is telt, maar waarmee iemand kan wegkomen. Volgens Wessels is dat niet typisch Nederlands, al zijn Nederlanders wel gevoelig voor voordeel en goedkope aankopen. In elk onbeperkt concept blijken mensen de grenzen te testen.