Tientallen badeendjes uit gracht gevist: 'Het is echt een project van de stad'

In dit artikel:

In Leiden runnen bioloog Auke Florian Hiemstra en vrijwilligers van de Grachtwacht al zes à zeven jaar wekelijks schoonmaakacties in de grachten. Vanuit kano's worden telkens zo’n tien tot twaalf vuilniszakken vol zwerfafval uit het water gevist: plastic, blikjes, zakjes en zelfs felgekleurde badeendjes. Met die vondsten maken ze aandacht, onder meer via de tentoonstelling 'Alle eendjes zwemmen in het zwerfvuil' in het brugwachtershuisje bij de Marebrug tijdens Museumnacht.

Het afval is behalve ontsierend ook gevaarlijk voor fauna: vogels slikken plastic in of raken erin verstrikt. De groep hoopt ooit zonder afval te kunnen varen, maar het dagelijkse beeld is voorlopig anders — van de badeendjes zijn er 49 verzameld en gelabeld als 'museumstuk'; nummer 50 moet nog worden gevonden. Een opvallende vondst was een meerkoetennest gebouwd op een plastic badeend, een voorbeeld van hoe dieren plastic gebruiken in hun nestbouw.

Het project leeft sterk binnen de stad: meer dan tweeduizend mensen hebben al in een kano gepeddeld, de kano's werden via crowdfunding betaald en er zijn telkens nieuwe vrijwilligers, ongeacht weersomstandigheden. Tijdens Museumnacht kunnen Leidenaren zelf zien wat er uit de grachten is gehaald en met de vrijwilligers in gesprek gaan over de omvang en gevolgen van het probleem. Algemene context: dit lokale initiatief illustreert de bredere problematiek van plasticvervuiling in stedelijke wateren en toont hoe burgerbetrokkenheid bijdraagt aan zowel opruimen als bewustwording.