Tientallen locaties staan mogelijk onterecht op lijst met mogelijk kankerverwekkende stoffen

dinsdag, 17 november 2026 (11:17) - Omroep West

In dit artikel:

De Nederlandse aanpak van PFAS-vervuiling verloopt volgens deskundigen te traag en op basis van onduidelijke criteria. Dat blijkt uit een analyse van de eerste landelijke prioriteitenlijst van te saneren locaties door de NOS en regionale omroepen. Van de 57 aangemelde plekken heeft bij zes locaties onderzoek uitgewezen dat er geen onaanvaardbare risico’s zijn. Bij twintig locaties is het risico nog onbekend en bij vijf ontbreekt informatie. Volgens de definitie van het ministerie zou ongeveer de helft van de locaties daarom van de lijst moeten worden gehaald.

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden door mensen gemaakte stoffen, waaronder PFOS, PFOA en GenX. Ze worden onder meer gebruikt in antiaanbaklagen, waterafstotende kleding en blusschuim. Omdat de stoffen nauwelijks afbreken en zich kunnen ophopen in het milieu, dieren en mensen, worden ze ook wel ‘forever chemicals’ genoemd. Nederland telt vermoedelijk duizenden vervuilde locaties. Alles onderzoeken en saneren is volgens de overheid financieel en praktisch onmogelijk. Daarom moet uiterlijk in 2030 duidelijk zijn welke plekken de grootste risico’s vormen.

In Zuid-Holland staan vijf locaties op de landelijke lijst: een voormalige brandweerkazerne in Leiden, het AkzoNobel-terrein in Teylingen, twee locaties in Schipluiden en het voormalige marinevliegkamp Valkenburg bij Katwijk. Of deze locaties terecht als aandachtslocatie zijn aangemerkt, is niet overal duidelijk.

De situatie rond AkzoNobel in Sassenheim illustreert de problemen. Op de lijst staat dat daar geen onaanvaardbare risico’s zijn en dat de sanering na vervuiling door twee branden zestig jaar geleden is afgerond. De provincie zegt echter dat mogelijke bronnen zoals lozingen van PFAS-houdend blusschuim, verspreiding via de lucht en brandblusoefeningen niet volledig zijn vermeld. Aanvullend onderzoek moet nog uitwijzen of er risico’s zijn voor nabijgelegen volkstuinen en weilanden. AkzoNobel zegt de zorgen serieus te nemen, maar gaat niet in op vragen over historisch gebruik en lozingen.

De provincie Zuid-Holland noemt de lijst een ‘levend document’ dat vooral bedoeld is om de problematiek in kaart te brengen. Een locatie kan later alsnog extra aandacht krijgen, bijvoorbeeld wanneer er woningbouw gepland wordt. Volgens gedeputeerde Meindert Stolk ontstond de verwarring doordat gemeenten, omgevingsdiensten en provincies verschillende definities en risico-inschattingen gebruikten.

PFAS-expert Chiel Jonker vindt dat de beoordeling niet aan afzonderlijke gemeenten moet worden overgelaten. Daardoor bestaat volgens hem het risico dat gevaarlijke locaties worden gemist, terwijl andere plekken onnodig en kostbaar worden gesaneerd. Deskundigen en de provincie pleiten daarom voor centrale aansturing vanuit Den Haag, een Rijkscoördinator PFAS en eenduidige definities en regelgeving.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Wilders uit stevige kritiek tegen Paternotte: 'Jetten wordt een soort stagiair van Buma!'