Van kraakpand tot raadzaal: de opkomst en val van de Haagse Stadspartij
In dit artikel:
Peter Bos en Joris Wijsmuller blikken met weemoed terug op bijna dertig jaar Haagse Stadspartij (HSP), die in 1997 ontstond uit het kraakpand De Blauwe Aanslag en sindsdien veel zichtbare sporen in Den Haag heeft nagelaten. Vanuit het Straat Consulaat — waar Bos, 67, tegenwoordig werkt — bespreken de oprichters de erfenis: wooncoöperaties zoals de Roggeveenstraat, Villa Ockenburgh, ateliercomplexen Maakhaven en De Besturing, tal van broedplaatsen, de Rokerij op Scheveningen, het beeld van Haagse Harry en het behoud van het Zuiderstrand zonder cruiseterminal. Ook het behoud van bomen in verschillende stadsdelen en nieuwe vormen van burgerparticipatie en ombudspolitiek noemen zij als blijvende bijdragen.
De HSP groeide uit van actiebeweging naar vaste waarde in de gemeenteraad. Wijsmuller (60) kwam in 1998 in de raad en leidde de partij naar wisselende successen: van één zetel tot een piek van vijf zetels in 2014, waarna hij van 2014 tot 2018 wethouder was. Die periode leverde zowel realisaties op als kritiek — bijvoorbeeld over de uitvoering van het Spuiforum/Amare — en vormde volgens de oprichters een keerpunt in de relatie met kiezers.
De partij verloor de afgelopen jaren echter aan slagkracht en herkenbaarheid. Een koerswijziging na het vertrek van Wijsmuller, waarbij de HSP zich meer richtte op internationale en nationale thema’s en aansluiting zocht bij actiebewegingen als Black Lives Matter, zorgde volgens Bos en Wijsmuller voor vervreemding van de lokale achterban. Die verschuiving, gecombineerd met een openlijke machtsstrijd tussen partijleider Fatima Faïd en een deel van de kandidaten en fractievertegenwoordigers, werd de partij fataal: bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart verloor de HSP haar enige zetel en verdween ze uit de raad. Faïd kwam uit de interne strijd als winnaar, maar een aantal collega’s keerde zich van haar af en de kiezers straften het rumoer.
De verkiezingsuitslag in Den Haag liet een duidelijke verschuiving zien: Hart voor Den Haag boekte een grote zege (zestien zetels), andere partijen zoals D66 en GroenLinks-PvdA deden het eveneens goed, terwijl VVD, CDA en Partij voor de Dieren terugliepen. Naast de HSP verdween ook de PVV uit de raad.
Bos en Wijsmuller betreuren het verlies en kijken met pijn terug op hoe interne ruzies en strategische keuzes een partij die diep in de stad geworteld was, hebben verzwakt. Tegelijk wijzen zij erop dat veel van hun beleidsterreinen inmiddels door andere partijen zijn overgenomen; onderwerpen als groen, dierenwelzijn, kunst en cultuur en bewonersparticipatie zijn niet verdwenen. Wijsmuller sluit zijn beschouwing af met een nuchtere noot: het was "mooi geweest" — de HSP heeft een doel gehad en veel van dat geluid leeft voort, ook al staat de partij tijdelijk aan de kantlijn.
Faïd zelf reageert strijdlustig en zegt via sociale media dat de HSP-idealen blijven voortbestaan buiten de raad: zij roept andere raadsleden op wat HSP-spirit de raadzaal in te brengen en belooft door te werken aan gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid in de stad.