Waar komt naam Vlaggetjesdag vandaan? Zo ziet geschiedenis van het haring happen eruit

In dit artikel:

Vanaf vrijdag 19 juni staat Scheveningen weer in het teken van oude gebruiken, met als hoogtepunt Vlaggetjesdag op zaterdag in de haven. Het evenement trekt elk jaar naar schatting 150.000–200.000 bezoekers en viert de komst van de haring, de zogeheten Hollandse Nieuwe. Hoewel de naam Vlaggetjesdag door een journalist werd geïntroduceerd nadat een visser zijn opgepoetste boot met vlaggetjes versierde, verwijst de traditie vooral naar het uitbundig versieren van de schepen bij het begin van het seizoen.

Amateurhistoricus Henk Grootveld schetst de ontwikkeling: de vlaggetjestraditie ontstond eind jaren veertig, verdween in de jaren zestig en keerde in de jaren tachtig terug toen een vishandelaar er een publiek evenement van maakte — sindsdien meer braderie dan puur vissersfeest. De haring zelf blijft centraal; op de vlag van Scheveningen staan zelfs drie haringen afgebeeld, tekenend voor het belang van vis voor de lokale cultuur en economie.

Lokale initiatieven proberen zoveel mogelijk oude gebruiken te bewaren. De Stichting Vlaggetjesdag Scheveningen brengt klederdracht terug in het straatbeeld en roept vrijwilligers op: ongeveer 180 mensen helpen bij de organisatie, waardoor het feest echt “door Scheveningers voor Scheveningers” blijft. De organisatie wil met de groeiende toeristenstroom ook aandacht besteden aan oudere inwoners (65+) en hun bijdrage aan de traditie.

Culturele hoogtepunten zijn onder meer het Vissersvrouwenkoor, dat in de jaren vijftig voortkwam uit een radiovoorstelling en sindsdien blijft optreden met eigen liederen. Het koor repeteert wekelijks en zingt ook oudere reparatieliederen zoals Kloentje Boetketoen, die herinneren aan het boeten van netten en het leven van vissersvrouwen die vaak zelfstandig het huishouden runden.

Traditionele rituelen blijven zichtbaar: vrijdag gaan oude vissers te rade op zee, eten haring en drinken korenwijn, terwijl de vrouwen aan wal luisteren naar muziek en samen eten. Het publiek is vanaf vrijdag welkom in de Scheveningse Haven om de festiviteiten en levende tradities mee te maken.