We doen asociaal in all you can eat-restaurants, waarom?

In dit artikel:

In all you can eat-restaurants proberen sommige gasten de regels te omzeilen. Zo nemen ze sushi mee naar huis, gooien ze eten in het toilet of delen ze onbeperkt bestelde spareribs met mensen aan andere tafels. Volgens een Haagse restauranteigenaar wordt vrijwel dagelijks iemand betrapt op het meenemen van sushi; sommigen proberen zelfs tientallen stukken mee te nemen.

Consumentenpsycholoog Patrick Wessels uit Leiden verklaart dit gedrag vanuit het gevoel van zekerheid en controle dat het concept biedt. Gasten betalen één vast bedrag en proberen vervolgens zo veel mogelijk waarde uit hun aankoop te halen. Het idee van ‘veel voor weinig’ spreekt bijna iedereen aan en sluit aan bij verliesaversie: mensen willen niet het gevoel hebben dat ze te veel betalen of iets laten liggen. Daardoor voelt elk extra stuk eten als winst, zelfs wanneer ze al vol zitten.

Ook de verwachtingen over kwaliteit kunnen daardoor opschuiven. Klanten begrijpen rationeel dat een lage prijs geen topkwaliteit garandeert, maar vinden na betaling toch dat ze recht hebben op een goede ervaring. Voor restaurants is het verdienmodel bovendien niet altijd zo lucratief als het lijkt. Hogere personeels-, inkoop- en energiekosten drukken de marges, terwijl sommige gasten meer consumeren dan waarvoor ze betalen.

Het grensoverschrijdende gedrag ontstaat volgens Wessels vaak door rationalisatie: gasten praten het voor zichzelf goed met gedachten als dat het maar om enkele stukjes gaat of dat het restaurant toch genoeg verdient. In het toilet valt bovendien de sociale controle weg. Het delen van spareribs kan voelen als een spel waarin gasten proberen te ontdekken hoe ze het systeem kunnen ‘hacken’. Nederlanders zijn volgens Wessels extra gevoelig voor voordeel en slimme koopjes, maar het testen van grenzen komt overal voor waar onbeperkt eten wordt aangeboden.