'Wie komt rellen, blijf weg uit Den Haag': politiek bezorgd over demonstraties

In dit artikel:

Den Haag bereidt zich voor op een gespannen demonstratiedag op zaterdag. De actiegroep Wij Zijn Het Volk houdt een demonstratie in de stad, waar ook een tegendemonstratie onder de titel ‘Tegen fascisme en voor inclusiviteit’ is aangekondigd. Daarnaast is het onzeker of klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) de A12 in Den Haag of Utrecht zullen bezetten.

De Haagse politiek benadrukt breed dat demonstreren een grondrecht is dat moet worden beschermd en gefaciliteerd, ook wanneer partijen het oneens zijn met de boodschap. Tegelijkertijd trekken de fracties een duidelijke grens bij geweld, vernielingen, intimidatie, discriminatie en het blokkeren of langdurig ontwrichten van de stad. Aanleiding voor de zorgen zijn onder meer signalen van extreemrechtse groepen waarin volgens onderzoek van Vrij Nederland wordt opgeroepen tot geweld.

Vorig jaar liepen demonstraties op het Malieveld uit op rellen en werd onder meer voor 34.000 euro schade aangericht aan het D66-partijkantoor aan de Lange Houtstraat. Verschillende partijen vrezen een herhaling en vinden dat relschoppers snel moeten worden aangehouden en vervolgd. De schade zou waar mogelijk op de daders moeten worden verhaald.

De partijen verschillen vooral van mening over de manier waarop moet worden ingegrepen. Sommige fracties steunen stevige maatregelen zoals gebiedsverboden, een waterkanon en het vroegtijdig beëindigen van demonstraties als de veiligheidsrisico’s te groot zijn. Andere partijen waarschuwen juist dat politieoptreden proportioneel moet blijven en pleiten voor de-escalatie en zo min mogelijk geweld. Ook wordt gewezen op de grote druk die meerdere demonstraties op de politiecapaciteit leggen.

De ChristenUnie-SGP sluit niet uit dat een demonstratie vooraf wordt afgeblazen als online geweldsoproepen, de samenhang tussen de protesten en de benodigde politie-inzet tot een te groot risico leiden. Volt pleit bij escalatie voor de-escalatieteams, naar voorbeeld van Amsterdam en Duitsland. Alle geraadpleegde partijen vinden dat vreedzame demonstranten ruimte moeten krijgen, maar dat de burgemeester en politie moeten optreden zodra strafbare feiten, haat of geweld dreigen. VVD en FVD reageerden niet op vragen van Omroep West.